شتاب اعتباری برای دوبانده سازی در استان
خراسان جنوبی، سرزمین راه های پر خطر که گاه به جاده های مرگ ختم می شدند، حالا چشمانداز تازهای پیش روی خود میبیند. بنا به گفته استاندار، اعتبارات باندهای دوم استان در قانون بودجه ۱۴۰۴ نسبت به سال گذشته ۱۰۰ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که اگر به درستی مدیریت شود، میتواند معادله حملونقل و ایمنی جادههای شرق ایران را دگرگون کند.
سید محمدرضا هاشمی درخصوص وضعیت راههای استان و نگاه ویژه دولت به این حوزه سخن گفت و بر ضرورت شتاببخشی به روند توسعه زیرساختهای جادهای تأکید کرد. او یادآور شد که این استان با موقعیت استراتژیک در دو کریدور شمال-جنوب و برخورداری از چهار معبر مرزی، نهتنها شاهراه ارتباطی شرق کشور است بلکه گرهگاهی مهم در مسیر ترانزیت بینالمللی نیز به شمار میآید.
هاشمی توضیح داد: تکمیل بزرگراههای استان علاوه بر ارتقای ایمنی و کاهش تلفات جادهای، نقش مهمی در تقویت جایگاه ایران در حوزه ترانزیت ایفا خواهد کرد. او با قدردانی از اقدامات وزارت راه و شهرسازی در یک سال اخیر، یادآور شد که طی ۱۰ ماه گذشته بیش از 6/2 همت اعتبار برای پروژههای باند دوم استان تخصیص یافته است.
با این حال، استاندار تأکید کرد: با توجه به عقبماندگیهای گذشته، همچنان نیاز به افزایش اعتبارات وجود دارد. به گفته او باید از تمامی ظرفیتهای قانونی از جمله ماده ۵۶، اعتبارات توازن و اوراق برای تأمین منابع مورد نیاز استفاده شود.
چشمانداز مالی و عمرانی
بر اساس اعلام رسمی، اعتبارات باندهای دوم در قانون بودجه ۱۴۰۴ با رقم 1/2 همت نسبت به سال گذشته ۱۰۰ درصد رشد داشته است. این افزایش، اگرچه در ظاهر چشمگیر است، اما در برابر حجم پروژههای نیمهتمام و هزینههای سنگین تکمیل آنها تنها بخشی از بار سنگین راهسازی استان را سبک خواهد کرد. استاندار به پروژههای شاخص این حوزه اشاره کرد: تکمیل محورهای بیرجند–زاهدان و دیهوک–راور و نیز اتصال معابر مرزی استان به شبکه بزرگراهی کشور، از اولویتهای اصلی است که با پیگیری مستمر دنبال میشود. او ادامه داد: از مجموع ۴۵۰ کیلومتر باند دوم در دست اجرا، حدود ۱۲۰ کیلومتر تا پایان سال جاری به بهرهبرداری خواهد رسید.
هاشمی همچنین گفت: طبق برنامهریزیها، این مسیرها که عمدتاً در کریدورهای اصلی شمال-جنوب و محورهای ترانزیتی استان قرار دارند، تا پایان دولت تکمیل خواهند شد.
واقعیتهای میدانی
واقعیت آن است که جادههای خراسان جنوبی سالهاست از کمبود ایمنی، عرض کم و ترافیک سنگین بهویژه در محورهای پرخطر رنج میبرند. آمار بالای تصادفات مرگبار در مسیرهایی مانند قاین–خواف، بیرجند–زاهدان و دیهوک–راور بارها در گزارشهای پلیس راهور و پزشکی قانونی برجسته شده است. این افزایش اعتبارات، هرچند امیدبخش است، اما تجربه نشان داده تخصیص کامل و بهموقع بودجهها، همراه با اجرای شفاف پروژهها، تعیینکننده اصلی سرنوشت این طرحها خواهد بود.
خراسان جنوبی بهعنوان حلقه اتصال شرق کشور با افغانستان و پاکستان و همچنین مسیر ترانزیت کالا از بندر چابهار به شمال و مرکز ایران، ظرفیتهای ژئوپلیتیکی منحصر بهفردی دارد. اما بدون جادههای ایمن و بزرگراههای استاندارد، این ظرفیت نهتنها بالفعل نمیشود، بلکه به نقطه ضعف تبدیل خواهد شد.
در نهایت، دو برابر شدن اعتبارات باندهای دوم را میتوان یک فرصت تاریخی دانست؛ فرصتی که اگر با مدیریت کارآمد، نظارت مستمر و تخصیص واقعی منابع همراه نشود، ممکن است همچون بسیاری از وعدههای گذشته تنها در حد آمار باقی بماند. مردم خراسان جنوبی که سالهاست چشمانتظار جادههای ایمنتر هستند، بیش از هر زمان دیگری نیازمند آنند که این بار وعدهها به عمل تبدیل شود.