دهه فجر روی سن فرهنگ
در حالی که دهه فجر امسال برای بسیاری از مردم با دغدغههای معیشتی، فشارهای اقتصادی و خستگیهای اجتماعی همراه شده، فرهنگ و هنر در خراسان جنوبی تلاش کرده بار دیگر نقش خود را بهعنوان پناهگاهی برای امید، گفتوگو و بازآفرینی اجتماعی ایفا کند. اجرای بیش از ۱۲۰ برنامه فرهنگی، هنری و رسانهای در سطح استان، نشان میدهد که دهه فجر ۱۴۰۴ فقط به نصب پرچم و برگزاری مراسم نمادین محدود نمانده و قرار است در میدان فرهنگ معنا پیدا کند.
سرپرست ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان جنوبی، از تدارک مجموعهای گسترده از برنامهها خبر میدهد که با مشارکت هنرمندان، اصحاب رسانه و نهادهای فرهنگی در حال اجراست؛ برنامههایی که محور اصلی آنها «مردم»، «نشاط اجتماعی» و «بازخوانی دستاوردهای انقلاب» عنوان شده است.
بیرجند میزبان ۳۲ فیلم فجر
محمود رمضانی با تشریح برنامههای شاخص دهه فجر، از برگزاری همزمان چهلوچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر در بیرجند خبر میدهد؛ رویدادی که از ۱۵ تا ۲۲ بهمنماه، فضای سینمایی مرکز استان را پررنگتر از همیشه خواهد کرد.
به گفته وی، ۳۲ فیلم جشنواره در دو سینمای فردوسی و بهمن اکران میشود؛ بهگونهای که هر سینما میزبان ۱۶ اثر خواهد بود. آثاری که طیفی متنوع از موضوعات دفاع مقدس، کودک و نوجوان، مسائل اجتماعی و تحولات معاصر را در بر میگیرد و تلاش دارد مخاطبان با سلیقههای مختلف را پای پرده نقرهای بنشاند.
رمضانی معتقد است تنوع محتوایی این آثار، فرصتی برای بازگشت خانوادهها و نسل جوان به سینماست؛ فرصتی که اگر درست مدیریت شود، میتواند جان تازهای به فضای فرهنگی شهر ببخشد.
شعر، روایت ماندگار انقلاب
در کنار سینما، شعر نیز جایگاه ویژهای در برنامههای امسال دارد. سیزدهمین جشنواره شعر فجر استان، ۲۸ بهمنماه به میزبانی شهرستان طبس برگزار میشود؛ جشنوارهای که در دو بخش «آزاد» و «ایرانجان» برگزار خواهد شد و مهلت ارسال آثار آن تا ۱۷ بهمن تعیین شده است.
افزون بر این، ۱۲ محفل ادبی و شب شعر در ۱۲ شهرستان استان پیشبینی شده تا جریان شعر و ادبیات، محدود به مرکز استان نباشد و به شهرهای کوچکتر نیز برسد؛ رویکردی که میتواند به کشف استعدادهای محلی و تقویت هویت فرهنگی مناطق کمک کند.
هنر در قاب نمایشگاهها
نمایشگاههای آثار هنری نیز بخش دیگری از پازل فرهنگی دهه فجر امسال را تشکیل میدهند. در همین راستا، نمایشگاههای متعددی در ۱۲ شهرستان استان برنامهریزی شده است.
نمایشگاه شهرستان بیرجند با عنوان «ایران سرفراز» روز شنبه ۱۸ بهمنماه افتتاح میشود؛ نمایشگاهی که قرار است ویترینی از تولیدات هنری استان باشد و ظرفیتهای کمتر دیدهشده هنرمندان بومی را به نمایش بگذارد.
شادی در شهر
رمضانی با اشاره به جشنهای مردمی انقلاب، از همکاری شهرداریها و مؤسسات فرهنگی دارای مجوز خبر میدهد؛ همکاریای که به برگزاری جشنها در تمامی شهرستانهای استان منجر شده است.
در بیرجند نیز از ۱۲ تا ۲۲ بهمنماه، هر شب فرهنگسرای شهرداری میزبان برنامههای متنوع فرهنگی خواهد بود؛ برنامههایی که با هدف ایجاد فضای شاد، خانوادگی و مشارکتی طراحی شدهاند. این رویکرد مردمی، پاسخی است به نیاز جامعه برای تجربه جمعی شادی و همبستگی در شرایطی که فشارهای روزمره، فرصت نشاط را محدود کرده است.
از وعده تا بهرهبرداری
دهه فجر امسال فقط به برگزاری برنامهها محدود نمانده و با افتتاح پروژههای فرهنگی همراه شده است. به گفته سرپرست ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، نگارخانه شهر فردوس پس از بهسازی، با اعتبار ۱۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال افتتاح خواهد شد.
همچنین سینمای فردوس در مجتمع فرهنگی هنری شهید آوینی به بهرهبرداری میرسد؛ پروژهای که برای تجهیز آن ۱۰ میلیارد ریال هزینه شده و قرار است با مدیریت یکی از سینماداران استان فعالیت خود را آغاز کند.
افتتاح این فضاها، اگر با برنامهریزی مستمر همراه شود، میتواند بخشی از کمبود زیرساختهای فرهنگی در مناطق خارج از مرکز استان را جبران کند.
قرآن، فرهنگ مکتوب و آینده دیجیتال
از دیگر برنامههای شاخص دهه فجر، برگزاری نمایشگاه قرآن کریم از ۲۷ بهمنماه به مدت پنج روز در حسینیه جماران بیرجند است. این نمایشگاه با حضور ناشران، کتابفروشان و اجرای برنامههای قرآنی، مقدمهای برای ورود به ماه مبارک رمضان خواهد بود.
همچنین جشنواره کشوری «فیروزه» از ابتدای بهمنماه آغاز شده؛ جشنوارهای با محورعرضه کالاهای فرهنگی، صنایع دستی، نوشتافزار و هوش مصنوعی که اختتامیه آن تیرماه سال آینده در تهران برگزار میشود. پیوند فرهنگ سنتی با فناوریهای نو، از مهمترین ویژگیهای این جشنواره به شمار میرود.
فرصتی برای بازتعریف نقش فرهنگ
دهه فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن، یادآور بازگشت امام خمینی(ره) و پیروزی انقلاب اسلامی است؛ اما در گذر سالها، این مناسبت بیش از هر زمان نیازمند بازتعریف در بستر اجتماعی امروز است.
اجرای بیش از ۱۲۰ برنامه فرهنگی در خراسان جنوبی، اگر از سطح گزارش آماری فراتر برود و به تجربهای واقعی برای مردم تبدیل شود، میتواند نشان دهد که فرهنگ هنوز توان ترمیم شکافهای اجتماعی، ایجاد امید و بازسازی اعتماد عمومی را دارد.
دهه فجر امسال، برای متولیان فرهنگ استان، آزمونی جدی است؛ آزمونی برای اثبات اینکه هنر، سینما، شعر و کتاب هنوز میتوانند در متن زندگی مردم نقشآفرین باشند، نه در حاشیه بروشورها و بنرها.