کتاب «مطبوعات و مطبوعاتی های بیرجند» رونمایی شد /به احتـرام قلم های استـوار
قرار بود کتابی گشوده شود برای کسانی که عمری را در جستوجوی کلمات دویدند تا دردی را دوا یا چهرهای را معرفی کنند؛ اما اینبار، کلمات برای خود آنها صف کشیدند. در آیین رونمایی از کتابی که به افتخار دههها قلمفرسایی پیشکسوتان برپا شد، فضای سالن با عطر خاطره و نوای موسیقی در هم آمیخت. این مراسم، مجالی شد برای عبور از حصار زمان، جایی که فلسفه و هنر دست در دست هم دادند تا غبار فراموشی را از چهره کسانی بزدایند که خود، سالها غبار از مسیر دانایی زدودند.
به گزارش امروز خراسان جنوبی، کتاب «مطبوعات و مطبوعاتی های بیرجند از آغاز تا تشکیل استان خراسان جنوبی» با حمایت موسسه امروز خراسان چاپ و در مراسمی با حضور فرماندار بیرجند، سرپرست اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان جنوبی، مدیرکل کتابخانه های استان، اهالی قلم و پیشکسوتان عرصه رسانه در محل هتل سپهر بیرجند رونمایی شد.
خراسان جنوبی از نیروهای توانمند و صاحبقلم بسیاری برخوردار است
مدیر موسسه امروز خراسان در آیین رونمایی از کتاب «مطبوعات و مطبوعاتی های بیرجند»، با اشاره به روند شکلگیری این اثر، اظهار داشت: ایده تدوین و انتشار این کتاب از پنج سال پیش مطرح شد، اما به دلیل برخی مشکلات و موانع، اجرای آن به تعویق افتاد.
محمود حیدری افزود: حدود دو سال پیش شورای مشورتی متشکل از نیروهای توانمند و با تجربه مؤسسه تشکیل شد و با همراهی جمعی از فعالان باسابقه رسانهای استان، کار تدوین این کتاب به صورت جدی آغاز شد.
وی با بیان اینکه بسیاری از نیروهای استان در سطح رسانههای ملی صاحب تجربه و جایگاه هستند، اظهار کرد: با وجود مشکلات فراوان اقتصادی، این افراد همچنان در عرصه فرهنگ و رسانه ماندهاند و این موضوع جای قدردانی دارد؛ چرا که امروز رسانهها بهویژه از نظر اقتصادی با شرایط دشواری مواجه هستند و کمتر مجموعهای از وضعیت مالی مطلوب برخوردار است.مدیرمسئول مؤسسه مطبوعاتی امروز خراسان با تأکید بر اینکه افراد شاخص و اثرگذار بسیاری در عرصه مطبوعات استان حضور داشته و دارند، ادامه داد: تلاش کردیم به صورت فشرده، زندگینامه، سوابق و فعالیتهای جمعی از کسانی را که سالها در حوزه رسانه قلم زدهاند، گردآوری و منتشر کنیم.
حیدری با اشاره به روند پژوهشی این اثر گفت: پس از تقسیم کار و آغاز فعالیتها، جلسات متعددی برگزار شد و حتی برای جمعآوری اسناد و منابع، به منازل برخی از پیشکسوتان مراجعه کردیم تا اطلاعات دقیقتری در اختیار داشته باشیم.وی خاطرنشان کرد: پس از حدود یک سال کار تحقیقاتی و پژوهشی، با نزدیک به ۱۰۰ نفر مصاحبه انجام شد و مطالب گردآوری و در نهایت کتاب چاپ شد و مقرر شد در خردادماه پارسال از کتاب رونمایی شود، اما همزمانی با جنگ ۱۲ روزه موجب شد این مراسم به تعویق بیفتد و امروز شاهد رونمایی از این اثر باشیم.
وی گفت: خراسان جنوبی از نیروهای توانمند و صاحبقلم بسیاری برخوردار است؛ به گونهای که برخی نویسندگان روزنامه امروز خراسان، همزمان در رسانههای معتبر کشوری نیز قلم میزنند.
حیدری یادآور شد: کسب رتبههای برتر روزنامه امروز خراسان جنوبی در جشنوارهها و ارزیابیهای کشوری طی سالهای متعدد، نشاندهنده ظرفیت بالای رسانهای استان و توانمندی فعالان این عرصه است.
وی با اشاره به هزینههای بالای فعالیتهای فرهنگی در استانهای دور از مرکز، اظهار کرد: هزینه چاپ کتاب در خراسان جنوبی به مراتب بیشتر از تهران است و فاصله زیاد از مرکز، هزینههای تأمین کاغذ و چاپ را افزایش میدهد. با این وجود، همدلی و همراهی فعالان فرهنگی و رسانهای موجب شد این اثر پس از ماهها تلاش و صرف زمان، به مرحله انتشار برسد.
حمایت از پژوهشهای فرهنگی
در فضای رسانهای
در ابتدای این مراسم، آذرکار، مدیر هتل سپهر، ضمن خوشآمدگویی به اهالی قلم و فرهنگ، از میزبانی این رویداد ارزشمند ابراز خرسندی کرد. وی با تأکید بر اهمیت ثبت تاریخ مکتوب و شفاهی بیرجند، این کتاب را سندی بیبدیل برای حفظ هویت فرهنگی منطقه توصیف کرد. آذرکار همچنین با گرامیداشت یاد و خاطره فعالان مطبوعاتی، بر ضرورت حمایت از آثار پژوهشی در حوزه فرهنگ و رسانه تأکید کرد و آمادگی مجموعه هتل سپهر را برای حمایت از سایر رویدادهای فرهنگی و پژوهشی منطقه اعلام نمود.
ایده تدوین کتاب با دغدغه ثبت
و حفظ تاریخ مطبوعات استان آغاز شد
سید حسین حسینی، نویسنده کتاب «مطبوعات و مطبوعاتیهای بیرجند» نیز در مراسم رونمایی از این اثر با اشاره به روند شکلگیری کتاب گفت: ایده تدوین این مجموعه با دغدغه ثبت و حفظ تاریخ مطبوعات خراسان جنوبی آغاز شد؛ تاریخی که اگر به نگارش درنیاید، بخشی از هویت رسانهای استان به فراموشی سپرده خواهد شد. وی با بیان اینکه خبرنگاری و تحصیلات تکمیلی در رشته تاریخ، در تدوین این اثر به او کمک کرده است، افزود: در این کتاب برای نخستینبار بخشی از اسناد، تصاویر و خاطرات مرتبط با مطبوعات بیرجند منتشر شده که برخی از آنها تنها در مراکزی همچون کتابخانه ملی و آستان قدس رضوی نگهداری میشد و تاکنون در دسترس عموم قرار نگرفته بود. وی یکی از دشوارترین بخشهای کار را گردآوری اسناد و روایتهای شفاهی دانست و اظهار کرد: تلاش شد علاوه بر معرفی مطبوعات و فعالان رسانهای، خاطرات پیشکسوتان، تصاویر تاریخی و اسناد کمتر دیدهشده نیز در کتاب ثبت شود تا تصویری جامع از تاریخ مطبوعات این خطه ارائه شود.
حسینی ادامه داد: در تدوین این اثر، بیش از ۹۴ نفر با نگارش مقاله و ارائه اطلاعات همکاری داشتند و سعی بر آن بود که هر خبر، سند و روایت بر پایه مستندات معتبر و اصول حرفهای روزنامهنگاری مورد بررسی قرار گیرد. وی با تأکید بر اینکه این کتاب پایان راه پژوهش در حوزه مطبوعات استان نیست، تصریح کرد: ادعایی مبنی بر کامل بودن این اثر نداریم و معتقدیم تاریخنگاری رسانه، فرآیندی مستمر است؛ چراکه همواره اسناد و اطلاعات تازهای کشف میشود که میتواند به تکمیل این روایت تاریخی کمک کند.
نگاهی به ریشههای تاریخی مطبوعات؛ از مشروطیت تا عصر شفافیت
حسین افضلیان، پژوهشگر و مشاور در تدوین کتاب مطبوعات و مطبوعاتی های بیرجند نیز در این مراسم به تحلیل تاریخی فرآیند شکلگیری مطبوعات پرداخت. وی با اشاره به نقش دوگانه «جامعه نخبگانی» به عنوان خالق اندیشه و «جامعه رسانهای» به عنوان ناقل خرد، اظهار داشت که جابجایی خرد در جهان حاصل تعامل این دو گروه است. افضلیان با نگاهی به تاریخ معاصر، بر چالشهای گذار از سنت به مدرنیته تأکید کرد و افزود: «در تاریخ صد سال گذشته، عدم درک صحیح حکومتهای مستبد از مبانی آگاهی، مانع پیشرفت شده و تلاشهای اصلاحطلبانه را به بنبست کشاند که این امر در نهایت راه را برای انقلاب مشروطیت هموار کرد.» وی همچنین عصر حاضر را «عصر شفافیت، شعور و شهور» خواند که در آن تمامی ایدئولوژیها و فرهنگها در معرض داوری جهانی قرار دارند.
مطبوعات، ستون هویت فرهنگی
و حافظه تاریخی خراسان جنوبی هستند
فرماندار بیرجند نیز در آیین رونمایی از کتاب «مطبوعات و مطبوعاتیهای بیرجند» با تأکید بر نقش بیبدیل مطبوعات در شکلگیری هویت فرهنگی و تاریخی این دیار گفت: تاریخ مطبوعات بیرجند بخشی مهم از حافظه اجتماعی و فرهنگی منطقه است که ثبت و مستندسازی آن، ضرورتی جدی برای انتقال تجربههای نسلهای گذشته به آیندگان محسوب میشود. علی ناصری اظهار کرد: این جمع فرهیخته خود بخشی از تاریخ زنده بیرجند است؛ چراکه هر یک از این بزرگان سالها در مسیر اعتلای فرهنگ، علم، ادب و هنر این دیار تلاش کردهاند و عمر خود را در این راه گذاشتهاند.
وی با تقدیر از تلاشهای گردآورنده کتاب و دستاندرکاران این اثر افزود: کاری که در حوزه تاریخ و پژوهش انجام میشود، بهویژه در حوزه مطبوعات، کاری دشوار و زمانبر است؛ زیرا پژوهشگر باید از میان خاطرات پراکنده، اسناد محدود و آثار نیمهکامل، بخشهایی از تاریخ یک منطقه را بازسازی کند.
فرماندار بیرجند با اشاره به تجربه شخصی خود در گردآوری پیشینه تئاتر بیرجند در حدود ۳۰ سال پیش تصریح کرد: آن تجربه نشان داد که جمعآوری تاریخ شفاهی و مستندسازی فرهنگی تا چه اندازه دشوار است؛ چراکه بسیاری از بزرگان در طول زمان از میان ما رفتند و امکان تکمیل آن کار فراهم نشد. ناصری ادامه داد: همین موضوع نشان میدهد که ثبت تاریخ فرهنگی و اجتماعی یک شهر، نیازمند دقت، استمرار و نگاه علمی است و نباید اجازه داد تجربهها و خاطرات ارزشمند در گذر زمان از بین برود. وی با بیان اینکه بخش مهمی از جایگاه امروز بیرجند مرهون تاریخ مطبوعات آن در بیش از ۱۵۰ سال گذشته است، گفت: مطبوعات در این منطقه نقش مهمی در شکلگیری آگاهی عمومی، انتقال فرهنگ و توسعه اجتماعی داشتهاند و امروز نیز باید این میراث ارزشمند بهدرستی حفظ و معرفی شود. فرماندار بیرجند افزود: مطبوعات امروز حاصل تلاش نسلهای مختلفی است که از دوران سخت و کمامکانات گذشته تا شرایط کنونی، رسالت اطلاعرسانی را بر عهده داشتهاند؛ نسلی که با امکانات محدود، اما با تعهد و انگیزه بالا فعالیت رسانهای را پیش برده است.
ناصری با اشاره به آغاز فعالیت نشریات در بیرجند در دهههای گذشته خاطرنشان کرد: از حدود شهریور ۱۳۷۶ با شکلگیری نخستین نشریات محلی، مسیر تازهای در رسانه استان آغاز شد و در ادامه نیز افراد مختلفی این جریان را ادامه دادند و توسعه بخشیدند.
وی با تأکید بر اینکه فعالیت مطبوعاتی در گذشته با دشواریهای فراوانی همراه بوده است، اظهار کرد: نبود امکانات مناسب، محدودیتهای چاپ و توزیع، دشواریهای تحریریه و همچنین فرآیندهای اداری، همگی شرایطی سخت را برای فعالان رسانهای ایجاد کرده بود؛ با این حال، این افراد با تلاش مستمر توانستند صدای مردم را به جامعه برسانند.
فرماندار بیرجند ادامه داد: امروز نیز با وجود گسترش فضای مجازی و ابزارهای نوین ارتباطی، فعالیت رسانهای شکل پیچیدهتری به خود گرفته است؛ بهگونهای که انتشار سریع اخبار در کنار رقابت شدید اطلاعاتی، ضرورت حرفهایگری در این حوزه را دوچندان کرده است. ناصری تأکید کرد: باید به سمت تربیت خبرنگاران حرفهای و خبرنویسان متخصص حرکت کنیم تا رسانههای استان بتوانند در سطح استانداردهای حرفهای ایفای نقش کنند و نیازهای جامعه را بهدرستی پاسخ دهند.
وی با اشاره به اهمیت ثبت نام و فعالیت پیشکسوتان رسانهای و پژوهشگران این حوزه افزود: ضروری است نقش همه کسانی که در پشت صحنه مطبوعات فعالیت داشتهاند نیز در تاریخ ثبت شود؛ چراکه آنان بخش مهمی از شکلگیری رسانه در این منطقه را بر عهده داشتهاند.فرماندار بیرجند در پایان با تأکید بر ضعف تاریخنگاری منسجم در استان گفت: متأسفانه در بسیاری از حوزهها، از جمله مطبوعات، تاریخنگاری دقیق و مستند شکل نگرفته و همین موضوع موجب شده بخشی از حافظه تاریخی منطقه در گذر زمان از بین برود؛ بنابراین ضرورت دارد این روند با کارهای پژوهشی دقیقتر جبران شود.
در پایان مراسم با حضور مسئولان و فعالان رسانه از کتاب مطبوعات و مطبوعاتی های بیرجند رونمایی شد.
همچنین از برترین های هفتمین سوگواره عکس جلوه های محرم در خراسان جنوبی تقدیر به عمل آمد.