بمب ساعتی محرومیت از ساخت مرکز ماده 16 / خماری خانه خرابکن تأخیرها
در حالی که آمارهای رسمی از حضور ۲۵۰۰ فرد درگیر اعتیاد در خراسان جنوبی خبر میدهند، استان در برابر یکی از پیچیدهترین چالشهای اجتماعی خود قرار گرفته است. این ارقام تنها اعداد سادهای نیستند، بلکه نشانهای از یک بحران در لایه زیرین جامعهاند که مدیریت آن، تنها با یک کلید ممکن است: راهاندازی سریع مرکز ماده ۱۶؛ مرکزی که با تأخیرهای دنباله دار مسئولان هر روز بیشتر از دسترس خارج می شود!
امروز، مسیر رسیدن به این مرکز، با سدی به ارتفاع ۲۵۰ میلیارد ریال اعتبار مواجه است. این مبلغ در نگاه اول شاید یک برآورد مالی برای بهسازی یک مکان به نظر برسد، اما در تحلیل عمیقتر، در واقع بهای پیشگیری از فروپاشی اجتماعی در سطح استان است. وقتی هزاران نفر از افراد درگیر اعتیاد، آن هم در وضعیتهای پرخطر، بدون داشتن یک مرکز متمرکز برای ساماندهی و درمان باشند، شهر به جای کلینیک، به مخفیگاهی برای تکاپوی ناامیدانه تبدیل میشود.
نبود این مرکز، آغاز یک زنجیره از آسیبهای جبرانناپذیر است که مستقیماً با امنیت شهروندان گره خورده است. فقدان چنین زیرساختی به این معناست که معتادان متجاهر برای تأمین نیازهای فیزیولوژیک خود، ناگزیر به سمت سرقتهای خرد و کلان سوق داده شوند؛ موضوعی که در آمارهای انتظامی استان به شکل سرقت از اماکن دولتی و موتورسیکلتها تجلی مییابد. این وضعیت، حضور افراد پرخطر در نقاط حساس شهر را توجیهپذیر کرده و حس امنیت را از فضای عمومی میگیرد تا شهر را به محیطی متشنج تبدیل کند. در چنین شرایطی، مراکز کاهش آسیب نیز به دلیل نبود یک مرکز جامع برای اسکان و بازپروری، تنها به محیطهایی تکبعدی تبدیل شدهاند که در نهایت منجر به چرخه معیوب اعتیاد، بیخانمانی و بیماری میشود. در این میان، نقطه امیدبخش، تلاقی ارادههای اجرایی و خیرخواهانه است. حضور مؤسسات خیریه و آمادگی آنها برای مشارکت در بهسازی مکانهای شناسایی شده، نشان میدهد که جامعه پذیرای این تغییر است. اما تضاد میان مطالبه جدی مردم و محدودیت اعتبارات، وضعیتی را ایجاد کرده که در آن، تماشای متجاهران در خیابانها، نتیجه مستقیم نبود آن ۲۵۰ میلیارد ریال سرمایهگذاری است.
ساعت برای خراسان جنوبی در حال گذر است. تأمین اعتبار ۲۵۰ میلیارد ریالی، در واقع خریدن امنیت برای تکتک خانههای استان است. هر روز تأخیر در عملیاتی شدن این مرکز، فرصتی برای گسترش آسیبهای اجتماعی و افزایش نرخ جرم در سطح شهر است. اکنون زمان آن رسیده که ارادههای اجرایی به نتیجهای ملموس تبدیل شود تا بهای این خلاء زیرساختی، با گسترش هر چه بیشتر ویرانیهای اعتیاد پرداخت نشود.