عدالت دیجیتالی برای ۳۶۵ هزار پرونده
دیوانسالاری سنتی با حجم انبوه اسناد کاغذی و بروکراسیهای کند، همواره یکی از چالشهای دستگاههای اجرایی بوده است. حالا دادگستری کل خراسان جنوبی با یک تغییر رویکرد، مسیر رسیدگی به عدالت را از قفسههای بایگانی به فضای ابری منتقل کرده است. این گذار دیجیتال، نه یک تغییر ابزاری ساده، بلکه یک تحول ساختاری در مفهوم دادرسی است.
۳۶۵ هزار گواه بر تحول
محمدجعفر عبداللهی، رئیسکل دادگستری خراسان جنوبی، در گزارشی از دستاوردهای سال جاری، از رقمی خیرهکننده پرده برداشت: تبدیل بیش از ۳۶۵ هزار پرونده قضایی به سند الکترونیکی. این حجم عظیم از دادهها، اکنون در بستری ایمن و هوشمند قرار گرفتهاند تا علاوه بر حذف خطاهای انسانی و جلوگیری از آسیبهای فیزیکی اسناد، امنیت اطلاعاتی شهروندان را به حداکثر برسانند.
این حرکت، در واقع سنگبنای عدالت الکترونیک در استان است؛ جایی که مدیریت سنتی و اشغال فضای فیزیکی گسترده، جای خود را به پایگاههای داده یکپارچه داده است تا بازیابی اطلاعات از ساعتها انتظار به چند ثانیه و چند کلیک کاهش یابد.
دادرسی در لحظه
تحول در دادگستری استان تنها به دیجیتالی شدن پروندهها محدود نشده، بلکه فرآیند رسیدگی را نیز دگرگون کرده است. امسال هزاران جلسه دادرسی به صورت برخط (Online) برگزار شده است؛ به گونهای که متهم در زندان و قاضی در شعبه، بدون نیاز به انتقال فیزیکی و هزینههای گزاف جابجایی، روند رسیدگی را پیش بردند.
همسویی این تحول با نیاز جامعه نیز مشهود است؛ چرا که اکنون ۹۷ درصد ابلاغهای قضایی در استان به صورت الکترونیکی انجام میشود. این آمار، گواه پذیرش گسترده جامعه حقوقی و شهروندان از زیرساختهای نوین قضایی است که سرعت و دقت را جایگزین کاغذبازیهای فرسایشی کرده است.
ظهور دستیار هوشمند قاضی
دستگاه قضایی استان در حال حرکت به سوی افقهای تازهای است. هدف نهایی، الکترونیکی شدن ۱۰۰ درصدی تمامی پروندههاست تا هرگونه مانع فیزیکی از مسیر عدالت برداشته شود. اما نقطه اوج این تحول در برنامههای آتی نهفته است: ارجاع خودکار و هوشمند پروندهها و استقرار دستیار هوشمند قاضی. این فناوریها قرار است با تحلیل دقیق دادهها، قضات را در صدور آرای دقیقتر و سریعتر یاری کنند و عدالت را به معنای واقعی کلمه، سریع و دقیق سازند.
توازن ورودی و خروجی
در کنار این تحولات تکنولوژیک، بهرهوری دستگاه قضایی استان نیز در سال گذشته در قامت اعداد جلوه کرده است. از میان ۱۹۳ هزار و ۶۵۹ پروندهای که وارد دادگستری خراسان جنوبی شده، ۱۸۸ هزار و ۴۰ فقره به نتیجه قطعی و تعیین تکلیف رسیده است.
این حجم از رسیدگی در کنار حذف تدریجی کاغذ و کاهش هزینههای جاری، نشان میدهد که سند تحول و تعالی قوه قضاییه در شرق کشور، از یک متن اداری به یک واقعیت اجرایی تبدیل شده است؛ واقعیتی که در آن، تکنولوژی در خدمت عدالت است تا کیفیت خدمات به شهروندان ارتقا یابد و دیوانسالاری به زانو درآید.