بیش از ۷۰ درصد آسبادهای ایران درخراسان جنوبی است
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی با تأکید بر جایگاه منحصربهفرد نهبندان به عنوان شهر آسبادهای ایران گفت: مرمت، احیا و آمادهسازی آسبادهای این شهرستان برای ثبت جهانی، نیازمند همکاری همه دستگاههای اجرایی و مشارکت سرمایهگذاران بخش خصوصی است.سیداحمد برآبادی در نشست با فعالان اقتصادی، صنعتی و معدنکاران شهرستان نهبندان که با حضور نماینده مردم نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی برگزار شد، با اشاره به روند تهیه پرونده ثبت جهانی آسبادهای ایران اظهار کرد: این پرونده در مراحل نهایی آمادهسازی قرار دارد و بهزودی ارزیابان سازمان یونسکو برای بررسی اقدامات انجامشده و روند حفاظت و احیای آسبادها به استانهای خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و خراسان رضوی سفر خواهند کرد.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی با بیان اینکه بیش از ۷۰ درصد آسبادهای ایران در خراسان جنوبی قرار دارد، افزود: این استان خاستگاه آسبادهای جهان به شمار میرود و شهرستان نهبندان با بیش از ۱۱۰ آسباد تاریخی بر جای مانده از دورههای مختلف، بهدرستی عنوان شهر آسبادهای ایران را به خود اختصاص داده است.وی آسبادها را نمادی از دانش بومی و بهرهگیری هوشمندانه از انرژیهای پاک دانست و گفت: فناوری ساخت و بهرهبرداری از آسبادها، بخشی از هویت تاریخی و تمدنی این سرزمین است و نمونهای ارزشمند از انطباق صنعت با شرایط اقلیمی و زیستبومی محسوب میشود؛ میراثی که بیانگر خلاقیت، توانمندی و دانش نیاکان این منطقه است.برآبادی با اشاره به محدودیت زمانی برای تکمیل اقدامات مورد نیاز ثبت جهانی تصریح کرد: تا آبانماه سال جاری باید بخش عمدهای از عملیات مرمت، ساماندهی و احیای آسبادهای استان به انجام برسد. تحقق این هدف با توجه به گستردگی پروژه و محدودیت منابع، صرفاً از عهده یک دستگاه اجرایی خارج است و نیازمند مشارکت همه دستگاههای مرتبط از جمله شهرداری، بنیاد مسکن، راه و شهرسازی و همچنین سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی بخش خصوصی خواهد بود.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی تأکید کرد: ادارهکل میراثفرهنگی آمادگی دارد با مشارکت بخش خصوصی، طرحهای مرمت، احیا و بهرهبرداری از مجموعههای آسبادی نهبندان را اجرا کند تا ضمن حفاظت از این میراث ارزشمند، زمینه توسعه گردشگری، رونق اقتصادی و ایجاد فرصتهای جدید سرمایهگذاری در شهرستان فراهم شود.در این نشست، قاسم تنها مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی خراسان جنوبی و بختیاری شهردار نهبندان نیز بر آمادگی مجموعههای تحت مدیریت خود برای آزادسازی اراضی واقع در حریم آسبادها، تأمین زمینهای معوض و همکاری در ایجاد مجموعههای تاریخی، فرهنگی و گردشگری در مجاورت این آثار تاریخی تأکید کردند.حاضران در نشست، ثبت جهانی آسبادهای ایران را فرصتی کمنظیر برای معرفی ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و گردشگری نهبندان در سطح بینالمللی دانستند و بر ضرورت همافزایی دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و جامعه محلی برای تحقق این هدف ملی تأکید کردند.
صنعتگران امروز حامی
صنعت دیروز شوند
نماینده مردم نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی هم در این نشست با تأکید بر اینکه تنها آسبادهای مرمت و احیا شده امکان ثبت در پرونده جهانی را خواهند داشت، از فعالان اقتصادی و صنعتگران خواست در یک حرکت جهادی و مسئولانه، برای حفاظت از این میراث ارزشمند فرهنگی و تاریخی مشارکت کنند.مصطفی نخعی با اشاره به جایگاه آسبادها به عنوان بخشی از پیشینه هویتی و تمدنی شرق ایران، اظهار کرد: نهبندان علاوه بر برخورداری از ظرفیتهای کمنظیر معدنی، از غنیترین مناطق کشور در حوزه میراثفرهنگی نیز به شمار میرود و همانگونه که حمایت از سرمایهگذاران بخش معدن ضروری است، انتظار میرود بخش خصوصی نیز در ایفای مسئولیتهای اجتماعی و فرهنگی خود، در حفظ این میراث ارزشمند مشارکت فعال داشته باشد.وی با اشاره به پیشینه تاریخی منطقه افزود: در گذشته سیستان به انبار غله ایران شهرت داشت، اما پراکندگی و تعداد بالای آسبادها در خراسان جنوبی نشان میدهد که جنوب خراسان نیز یکی از مهمترین مراکز تولید آرد در شرق کشور بوده است. وجود بیشترین تعداد آسبادها در شهرستان نهبندان، گواه روشنی بر این پیشینه تاریخی است.وی با بیان اینکه ملاک ثبت جهانی، مرمت و احیای آسبادهاست، تصریح کرد: در فرآیند ارزیابی پرونده ثبت جهانی، تنها آسبادهایی که ساماندهی، مرمت و احیا شده باشند، امکان قرار گرفتن در فهرست میراث جهانی را خواهند داشت؛ از این رو، با توجه به فرصت محدود پیشرو، همکاری بخش خصوصی با دستگاههای متولی یک ضرورت است.نخعی با دعوت از صنعتگران و معدنکاران شهرستان برای مشارکت در این حرکت فرهنگی گفت: امروز زمان آن رسیده است که صنعتگران امروز، حامی صنعت دیروز باشند. پیشنهاد میکنیم هر مجموعه صنعتی یا فعال اقتصادی، مرمت و احیای یک یا چند آسباد را بر عهده بگیرد تا این اقدام ارزشمند به نام خیران و حامیان میراثفرهنگی ثبت شود و بتوانیم با یک حرکت جهادی، از فرصت تاریخی ثبت جهانی آسبادها به بهترین شکل استفاده کنیم.
رئیس مجمع نمایندگان خراسان جنوبی ابراز امیدواری کرد: این مدل مشارکت میان بخش خصوصی و دستگاههای اجرایی، به الگویی موفق در سطح کشور برای حفاظت و احیای آثار تاریخی تبدیل شود.در پایان این نشست مقرر شد فهرست فعالان اقتصادی و سرمایهگذارانی که آمادگی مشارکت در مرمت و احیای آسبادهای نهبندان را دارند، به همراه میزان تعهد و مشارکت آنان، ظرف یک هفته جمعبندی شود تا برنامهریزی لازم برای آغاز عملیات اجرایی در کوتاهترین زمان ممکن انجام گیرد.
بازدید از قلعه تاریخی و آسبادهای شهر نهبندان از جمله برنامه های این سفر بود.