پزشکانی که چشم در چشم خدا؛ جیب بیماران را خالی می کنند /جیببرها به بهشت نمی روند
در میان دیوارهای سفید حوزه درمان جایی که باید صدای آرامش و امید شنیده شود، صدایی مرموز اما دلخراش نیز به گوش میرسد؛ صدای اسکناسهایی که در تاریکی زیر میز درمان از جیب رنجدیدگان بیرون کشیده میشود. ماجرای زیرمیزی یک جنایت اقتصادی در لباس سفید است؛ جنایتی که هیچ کس تکرار آن را کتمان نمی کند.
جنایت در لحظه اوج ضعف
قصه از جایی تلختر میشود که بیمار در میانه سختترین لحظات زندگی خود میان دو انتخاب مرگبار گیر میکند: یا تحمل درد بیماری یا تحمل فشار اقتصادی ناشی از پرداخت مبالغ غیرقانونی که در هیچ قبض رسمی ثبت نمیشوند. این مبلغ خارج از تعرفه نه در دفاتر حسابداری میآید و نه در چشم قانون اما در جیب خانوادههای بیبضاعت همچون خنجری فرو میرود. این یک معامله مالی نیست بلکه سوءاستفاده از ضعف انسانی در برابر مرگ است.
اعتراف به حقیقت و شکافهای ساختاری
پس از آنکه پرده از این رویه ننگین برداشته شد مسئولان دانشگاه علوم پزشکی بیرجند ناچار شدند با واقعیت تلخ روبهرو شوند. محمود گنجیفرد رئیس دانشگاه علوم پزشکی با پذیرش این واقعیت که زیرمیزی حقیقتی انکارناپذیر است تأکید کرد که حتی موارد اندک نیز قابل قبول نیستند. اما در لایههای زیرین این بحث یک تضاد آشکار دیده میشود: آیا مطالبات معوق پزشکان میتواند بهانهای برای غارت جیب بیماران باشد؟ اگرچه مسئولان تأکید دارند که این مسئله هرگز توجیهی برای تخلف نیست اما نمیتوان انکار کرد که شکافهای مالی در سیستم و تأخیر در پرداختها میتواند زمینهساز ایجاد این سایههای سیاه شده باشد.
ترس؛ سلاح مخفی متخلفان
یکی از تکاندهندهترین بخشهای این پرونده سکوت اجباری بیماران است. جلال احمدی معاون درمان دانشگاه به نکتهای بسیار حساس اشاره کرد که نشان از عمق بحران دارد: بیماران از ترس قطع روند درمان سکوت میکنند. این یعنی متخلفان از بزرگترین نقطه ضعف انسان در لحظه بیماری یعنی نیاز به ادامه درمان به عنوان یک سپر دفاعی استفاده میکنند. این ترس همان چیزی است که اجازه میدهد زیرمیزی در امنیت کامل و بدون جرأت اعتراض رشد کند. متخلفان میدانند که بیمار در میانه نبرد با مرگ جرأت اعتراض به یک پزشک را ندارد.
سامانه ۱۹۰ و تازیانه قانون
اما آیا راه فراری برای این متخلفان باقی مانده است؟ دانشگاه علوم پزشکی بیرجند مدعی است که با سامانه ۱۹۰ راهی برای اعتراض گشوده است. طبق ادعای مقامات کمترین اقدام در صورت اثبات تخلف بازگرداندن فوری پول بیمار خواهد بود. اما برخورد با متخلفان تنها به استرداد وجه محدود نمیشود؛ از تذکرات کتبی تا پیگیریهای انضباطی و ارجاع به مراجع تعزیراتی مسیرهایی است که باید برای برچیدن این ساختار پنهانی طی شود.
دفاع از شرف پزشکی در برابر رانتخواران
باید میان پزشکان فداکار که شبانهروز در مناطق محروم خدمت میکنند و این معدود متخلف که از اضطرار بیمار سوءاستفاده میکنند مرزی روشن کشید. افکار عمومی اکنون منتظر اقدام عملی است نه صرفاً نشستهای خبری. جامعه منتظر است تا ببیند آیا برخورد با این افراد چنان بازدارنده خواهد بود که دیگر هیچ بیماری برای دریافت حق طبیعی خود مجبور به پرداخت هزینهای پنهانی نباشد؟پایان واقعی این ماجرا زمانی است که هیچ متخلفی حاشیه امنی برای تکرار چنین رفتاری پیدا نکند و سفره درمان دوباره از دست زیرمیزیبگیرها پاک شود. نباید اجازه داد که در میانه نبرد با بیماری نبرد با فساد نیز شکست بخورد.