حقِ غیرقابل مذاکره کارگران
سالهاست که جامعه کارگری خراسان جنوبی، میان وعدههای اداری و واقعیتهای تلخ زندگی، در تنگه سختی به سر میبرد. برای کارگری که شبها با نگرانی از فردا میخوابد و روزها با امید به تسویه حسابهای قدیمی بیدار میشود، «عدد و رقم» معنای زیادی ندارد؛ مگر زمانی که این اعداد به معنای گرم شدن سفره خانوادهها باشد. پرداخت معوقات، برای این جامعه نه یک لطف مدیریتی، بلکه بازگرداندن بخشی از حقالناس است که سالها در راه بود.
«همدلی» یعنی پرداخت حق!
غلامرضا اشرفی، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از کاهش ۴۷ درصدی معوقات کارگری در استان خبر داد و آن را نتیجه «همدلی» نامید. اما باید پرسید: آیا پرداخت حقوقی که سالها پیش باید پرداخت میشد، «همدلی» است یا پذیرفتن یک حقیقت گریزناپذیر؟ این کاهش ۴۷ درصدی، اگرچه تسکینی برای بسیاری از خانوادهها بود، اما در واقع حاصل فشار و پیگیریهای مستمر ۲۹۵ تشکل کارگری است که اجازه ندادند صدای رنج کارگران در حاشیه قرار بگیرد. اینکه مسئولان اکنون از گفتوگوی اجتماعی و همسویی با کارفرمایان سخن میگویند، نشان میدهد که تنها زمانی گرههای مالی باز میشوند که قدرت پیگیری تشکلها، اراده مدیران را به حرکت وا دارد. اما سؤال اصلی اینجاست: آیا پرداخت معوقات، پایان مطالبات است یا تازه آغاز یک نبرد جدید؟
خط قرمزهای معیشتی
در این نشست، پرده از زخمهای عمیقتری برداشته شد. برای کارگری که در گرمای سوزان یا سرمای استخوانسوز ساختوساز میکند، «بیمه» تنها یک کارت نیست، بلکه تنها راه نجات در برابر بیماری و پیری است. اینکه تعداد زیادی از کارگران ساختمانی استان هنوز در صف انتظار بیمه هستند، یک بحران انسانی است. مطالبه سهمیه ویژه برای خراسان جنوبی، دیگر یک «درخواست» نیست، بلکه یک «ضرورت حیاتی» است تا امنیت معیشتی این اقشار تأمین شود.
همین وضعیت در مورد بازنشستگانی است که سالها عمر خود را در کارخانهها سپردند و اکنون با کمبود پزشک متخصص در مراکز تأمین اجتماعی و مشکلات قراردادهای بیمه تکمیلی دست و پنجه نرم میکنند. وقتی درمان با کیفیت از دسترس بازنشستگان خارج شود، هر آماری درباره «کاهش معوقات» توخالی به نظر میرسد. تقویت خدمات درمانی و حضور پزشکان متخصص در مراکز ملکی سازمان، حق غیرقابل مذاکره کسانی است که بازنشستگیشان را با بیماری و نیاز به دارو سپری میکنند.
تضاد میان اعتماد وبیتوجهی
در مقابل این چالشهای سیستمی، تجربه کویرتایر به عنوان یک نقطه روشن مطرح شد. سید محمدحسین زینلی، مدیرعامل این مجموعه، با صراحت بیان کرد که موفقیت این شرکت نه با تجهیزات خارجی، بلکه با «اعتماد به مردم و کارگران» به دست آمده است. او با اشاره به حضور ۱۷۰۰ نیروی فعال، ثابت کرد که اگر ارادهای باشد، میتوان حتی در سختترین شرایط، مجموعهای خلق کرد که ۲۵ درصد نیاز کشور را تأمین کند و به روسیه و پاکستان صادر نماید.روایت کویرتایر، در واقع تلگونکننده وضعیت سایر بخشهاست؛ اگر اعتماد به کارگر و سرمایهگذاری بر روی نیروی انسانی باشد، تحریمها به بهانه تبدیل نمیشوند.
از تسکین تا حق بنیادین
گزارش وضعیت کار در خراسان جنوبی نشان میدهد که پرداخت معوقات تنها یک «مسکن» بوده است. جامعه کارگری امروز به دنبال «درمان قطعی» است. درمان قطعی یعنی: بیمه جامع برای کارگر ساختمانی، درمان تخصصی و رایگان برای بازنشسته، و تسهیلات واقعی برای کسانی که بازنشسته شدهاند. تا زمانی که حق غیرقابل مذاکره یعنی بیمه و درمان تأمین نشود، آمارهای ۴۷ درصدی تنها تزیینات اداری خواهند بود. کارگران امروز نه به دنبال همدلی در کلام، بلکه به دنبال عدالت در عمل هستند.