
کاهش 3/5 درصدی کل پروندههای پزشکی قانونی در سال ۱۴۰۴، فراتر از یک عدد ساده، نشان دهنده تغییری در الگوی رفتاری و اجتماعی استان خراسان جنوبی است. در حالی که نرخ پروندههای ناشی از منازعات و تصادفات با شیب تندی در حال کاهش است، اما رشد خدمات آزمایشگاهی و ظهور چالشهای جدیدی نظیر اعتیاد به جراحیهای زیبایی، زنگ خطری است که مدیرکل پزشکی قانونی استان بر آن تاکید دارد. گزارش پیش رو، کالبدشکافی آماری سال گذشته و چشم انداز توسعه خدمات تخصصی در شهرستانهاست.
وقتی منازعات عقب نشینی میکنند
بر اساس اظهارات غلامعباس عزیزی، مدیرکل پزشکی قانونی خراسان جنوبی در دیدار با مدیر مسئول روزنامه امروز خراسان جنوبی ، مجموع پروندههای تشکیل شده در سال ۱۴۰۴ با کاهش3/5 درصدی نسبت به سال پیش، به ۱۴ هزار و ۷۴۱ مورد رسیده است. اما نکته کلیدی در جزئیات نهفته است؛ جایی که پروندههای مرتبط با منازعات با ریزشی خیرهکننده 9/16درصد و پروندههای تصادفی با کاهش 6/6 درصدی، نشان میدهند که سطح تنشهای اجتماعی و حوادث جادهای در استان روند نزولی داشته است.در سوی دیگر، آمار اجساد ارجاعی نیز با 1/7 درصد کاهش، از ۷۱۶ مورد به ۶۶۵ مورد رسیده است. این کاهش در کنار رشد 9//6 درصدی خدمات آزمایشگاهی با ثبت ۱۴۰۰ مورد، نشان دهنده تغییر رویکرد این سازمان از صرفاً بررسی مرگ به سمت ارائه خدمات تخصصی و تشخیصی است.
تحلیل سقط درمانی و قصور پزشکی
در حوزه حساس سقط درمانی، خراسان جنوبی شاهد کاهش 6/14درصدی پروندهها بوده است و تعداد این موارد از ۱۴۴ به ۱۲۳ مورد رسیده است. تحلیل دادهها نشان میدهد از این تعداد، ۹۶ مورد مجوز قانونی دریافت کردهاند؛ موضوعی که ضرورت سخت گیرانه بودن بازه زمانی ۱۸ هفته برای پیشگیری از تولد نوزادان معلول را برجسته میکند.در بخش قصور پزشکی نیز، مثلث جراحی عمومی، دندان پزشکی و زنان و زایمان همچنان بیشترین سهم از شکایات را به خود اختصاص دادهاند؛ حقیقتی که ضرورت ارتقای استانداردهای مراقبتی در این تخصصها را گوشزد میکند.
هشدار قرمز
یکی از محورهای کلیدی در این گزارش، ابراز نگرانی شدید مدیرکل پزشکی قانونی از گرایش بیرویه به جراحیهای زیبایی است. افزایش پروندههای ناشی از اقدامات زیبایی، نشان دهنده یک بحران اجتماعی پزشکی است. در این راستا، تاکید شده است که رسانهها باید در نقش سپر حفاظتی قرار گیرند تا با فرهنگ سازی، مردم را از مراجعه به مراکز غیرمعتبر و انجام جراحیهای غیرضروری بازدارند.
عدالت در دسترسی به خدمات
پزشکی قانونی استان در حال پیشروی به سمت تمرکززدایی از مرکز است. در حال حاضر خدمات معاینات در ۱۰ شهرستان فعال است و تنها خوسف و عشق آباد فاقد این واحد هستند. نکته حائز اهمیت، فعال بودن سالنهای تشریح در بیرجند، طبس، فردوس، قاین و نهبندان است که نیاز به ارجاع اجساد به مرکز استان را حذف کرده است.همچنین، خبرهای امیدوارکنندهای از پیشرفت فیزیکی مراکز در نهبندان، درمیان و زیرکوه شنیده میشود که طی دو سال آینده بهرهبرداری خواهند شد و سالن تشریح قاین نیز با ۷۰ درصد پیشرفت، تا پایان سال جاری تکمیل میگردد.
گذار از تمرکزگرایی
و رضایت عمومی
در تحلیل نهایی این رویه، محمود حیدری، مدیر مسئول روزنامه امروز خراسان جنوبی، به چالشهای ساختاری گذشته اشاره کرد؛ روزهایی که تمرکز شدید خدمات در مرکز استان و نبود نمایندگیهای پزشکی قانونی در شهرستانها، موجی از نارضایتی و گلایهها را به همراه داشت. اما وی تاکید کرد که با تغییر رویکرد در مدیریت فعلی، شاهد یک چرخش استراتژیک هستیم؛ به گونهای که کاهش چشمگیر شکایات مردمی، گواهی بر عملکرد کارآمد و اثرگذاری این مجموعه در بازتوزیع عدالت درمانی در سطح استان است.حیدری در پایان، بر ضرورت هم افزایی رسانهای تاکید کرد و خواستار شد تا با اطلاع رسانی هدفمند و فرهنگ سازی در حوزههای حساس، پلی میان سازمان و جامعه ایجاد شود تا رضایتمندی شهروندان به یک استاندارد همیشگی در ارائه خدمات تبدیل گردد. دقت در معاینات و فرصت کافی دادن به کارشناسان، تنها راه احقاق حق و حقوق متوفایان و شاکیان است و گزارشهای مستند پزشکی قانونی، ستون فقرات تصمیم گیریهای قضایی است.