
خراسان جنوبی، سرزمین تاکستانهای کهن، امسال شاهد یکی از درخشانترین فصلهای برداشت انگور است. در حالی که هزار و ۶۰۰ هکتار از باغهای استان در حال تبدیل شدن به خوشههایی بنفش و طلایی هستند، پیشبینی میشود امسال بیش از ۱۵ هزار و ۵۰۰ تن انگور با ارزشی فراتر از ۱۲ هزار میلیارد ریال وارد بازار شود. این حجم از تولید، می تواند محرک اقتصاد روستایی و نمادی از بازگشت مدیریت هوشمند به قلب باغهای استان است.
ارقام بومی واستانداردهای جهانی
تنوع ارقام در تاکستانهای خراسان جنوبی، ویترین جذاب این استان در بازار ملی است. رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان، طی گزارشهای اخیر تأکید کرده است که ارقامی نظیر یاقوتی، عسگری، حسینی، ترکمن ۴، فخری و صاحبی، ستونهای اصلی تولید استان هستند. اما نکته اینجاست که استان دیگر تنها به ارقام سنتی اکتفا نکرده است.
در سالهای اخیر، ورود ارقام تجاری و پیشرفته خارجی مانند موندراپ و فیلیم به مناطق زیرکوه، خوسف و سرایان، نشاندهنده یک تغییرهدفمند در الگوی کشت است. این ارقام که به صورت باغهای مجموعهای و سازگاری احداث شدهاند، هدف، ارتقای کیفیت صادراتی و رقابتپذیری در بازارهای جهانی است تا باغداران استان بتوانند در کنار محصولات بومی، سهمی در بازارهای مدرنتر جهانی داشته باشند.
کلید عبور از خشکسالی
افزایش عملکرد تاکستانهای امسال نسبت به سال گذشته، تصادفی نیست. اسفندیاری این موفقیت را حاصل سهگانهای «آبوهوای مناسب، مدیریت مطلوب باغها و اجرای توصیههای فنی» میداند. اما در تحلیل عمیقتر، باید به برنامههای عملیاتی جهاد کشاورزی اشاره کرد؛ اقداماتی نظیر توسعه سامانههای نوین آبیاری، هرس اصولی و تغذیه متعادل باغها، باعث شده تا در شرایط سخت آبی، بهرهوری رشد کند.
این یعنی کشاورز خراسان جنوبی دیگر تنها به لطف طبیعت تکیه نمیکند، بلکه با تکیه بر آموزشهای فنی و بازدیدهای مستمر کارشناسان، در حال تبدیل شدن به یک «مدیر باغ» است که میداند چگونه با کمترین میزان آب، بیشترین کیفیت محصول را به دست آورد.
زنجیره ارزش
انگور در خراسان جنوبی، تنها به معنای میوهای برای مصرف تازه نیست. بخش بزرگی از استراتژی اقتصادی این محصول، در صنایع تبدیلی نهفته است. تولید کشمش، آبغوره و سرکه، زنجیره ارزشی است که باعث میشود محصول در ایام اوج برداشت، دچار افت قیمت نشود و درآمد باغداران در طول سال توزیع گردد.
با پیشبینی برداشت ۱۵ هزار و ۵۰۰ تن انگور، بازار هدف تنها محدود به داخل استان نیست. ارسال بخش قابل توجهی از این محصول به کلانشهرهایی نظیر تهران و استانهای استراتژیکی مانند سیستان و بلوچستان، نشاندهنده نفوذ بازار خراسان جنوبی در شبکه توزیع کشوری است.
سرمایهای ۱۲ هزار میلیارد ریالی
ارزش اقتصادی بیش از ۱۲ هزار میلیارد ریالی محصول امسال، پیام مستقیمی برای رونق اقتصادی مناطق روستایی دارد. این رقم به معنای ایجاد اشتغال پایدار برای هزاران نفر در شهرستانهای قاینات، زیرکوه، خوسف و سرایان است. اما برای اینکه این ثروت در جیب باغداران بماند، اسفندیاری بر یک نقطه حساس تأکید کرده است: «اصول فنی برداشت و بستهبندی مناسب».
اگر زنجیره حملونقل و عرضه به صورت اصولی مدیریت شود و ضایعات به حداقل برسد، این ۱۲ هزار میلیارد ریال، نه تنها یک رقم، بلکه تحولی در کیفیت زندگی روستاییان استان خواهد بود. برداشت ارقام زودرس مانند یاقوتی آغاز شده و تا اواخر شهریورماه، جشن برداشت در تمام تاکستانهای استان ادامه خواهد داشت تا شاید امسال، انگور خراسان جنوبی، رکورد جدیدی در کیفیت و سودآوری ثبت کند.