آیا همافزایی دستگاهها تب تورم را پایین میکشد؟ جراحی قیمتها دراستان
در حالی که تپشهای گرمای مرداد فضای شهر بیرجند را سنگین کرده است، موجی دیگر به نام تورم و نوسانات قیمتی است که آرامش سفرههای شهروندان خراسان جنوبی را هدف قرار داده است. در چنین شرایطی، نشست اخیر کارگروه تنظیم بازار استان، نوعی اتاق وضعیت برای بررسی وضعیت معیشتی مردم بود که در آن، اعتراف به وجود ناهماهنگی در قیمتها، نقطه آغازین برای یک تغییر رویکرد مدیریتی اعلام شد.
زمان اقدام است
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری، در این نشست با لحنی صریح و دور از کلیشههای اداری، بر ضرورت همافزایی همهجانبه تأکید کرد. او در نقطه مرکزی سخنانش به نکتهای کلیدی اشاره کرد که نشاندهنده اشباع شدن سیستم از بروکراسیهای کاغذی است: ما به جای استناد به مکاتبات قدیمی، نیازمند تصمیمات بهروز و کارآمد برای بهبود شرایط بازار هستیم.
این جمله در واقع پیامی مستقیم به تمام دستگاههای اجرایی، خدماتی و بخش غیردولتی بود که دوران نامهنگاریهای طولانی برای حل مشکلات معیشتی به پایان رسیده و اکنون زمان راهکارهای عملیاتی است. شریعتیفر با تأکید بر اینکه هدف از این جلسات مقصرتراشی نیست، سعی کرد فضایی تعاملی ایجاد کند تا دستگاهها به جای دفاع از خود، به دنبال راهکاری برای کاهش بار تورمی باشند.
شکاف میان آمار و واقعیت
یکی از جنجالیترین بخشهای این نشست، بررسی نرخ میوهها در مرکز استان بود. در حالی که آمارهای رسمی ممکن است تفاوت محسوسی را نسبت به گذشته نشان ندهند، اما واقعیتهای موجود در بازارهای بیرجند چیز دیگری میگوید. شریعتیفر با پذیرش این واقعیت که نرخ فعلی میوه در خراسان جنوبی شایسته مردم شریف این دیار نیست، در واقع شکاف میان آمار و سفره مردم را به رسمیت شناخت. او در این راستا شهرداری را به عنوان یکی از مؤلفههای تأثیرگذار در تنظیم بازار به همکاری نزدیکتر با فرمانداری و سایر دستگاهها فراخواند. این تحلیل نشان میدهد که مدیریت شهری اکنون دیگر نمیتواند خود را از زنجیره تأمین و توزیع کالا جدا بداند و باید در میدان عملیاتی برای کاهش قیمتها حضور یابد.
از نان تا نرخ خدمات
در لایههای دیگر این گزارش، موضوع نان و خدمات، دو قطب متضاد بهبود و بحران را نشان میدهد. از یک سو، بازرسیهای میدانی حاکی از آن است که کیفیت نان پس از اصلاح قیمتها بهبود یافته و رضایتمندی مردم افزایش یافته است؛ هرچند که شریعتیفر به تخلفات نادری اشاره کرد که ریشه در عدم آگاهی متصدیان از سامانههای کارتخوان دارد. این نشان میدهد که آموزش باید در کنار نظارت قرار گیرد تا تخلفات به حداقل برسد.
اما در نقطه مقابل، نرخ خدمات در استان چالشی است که به نظر میرسد از کنترل خارج شده باشد. معاون اقتصادی استاندار با اشاره به بالا بودن نرخ خدمات در مقایسه با سایر مناطق کشور، مستقیماً از اتاق اصناف و اتحادیههای خدماتی خواست تا برای تعدیل این نرخها وارد میدان شوند. نکته قابل توجه در تحلیل سخنان وی تأکید بر حمایت از اصناف در کنار حمایت از شهروندان است؛ تلاشی برای ایجاد تعادلی که در آن نه کاسب ضرر کند و نه مشتری تحت فشار قرار گیرد.
نقطه قوت
در میان تمام این چالشها، یک خبر امیدوارکننده در نشست مطرح شد: وضعیت ذخایر کالاهای اساسی. بر اساس گزارش شریعتیفر، ذخایر استراتژیک استان که پیشتر با کاهش نسبی مواجه شده بود، مجدداً تقویت شده و در وضعیت مطلوبی قرار دارد. این موضوع در کنار تأمین موفق اقلام مورد نیاز موکبهای اربعین حسینی(ع)، نشان میدهد که زنجیره تأمین در سطح کلان با اختلال جدی مواجه نیست و مشکل اصلی در لایه توزیع و قیمتگذاری نهایی نهفته است.
نظارت یا تغییر ساختار؟
تکیه بر بازرسیهای میدانی و نظارتهای نوبهای به عنوان راهکار اصلی کنترل بازار نشان میدهد که دستگاه اجرایی همچنان بر ابزار پلیسی و نظارتی تکیه دارد. اما همانطور که در ابتدای گزارش اشاره شد انتقال از مکاتبات به تصمیمات عملیاتی گامی است که اگر با اراده سیاسی و همافزایی واقعی همراه شود میتواند تب تورم را در خراسان جنوبی پایین بکشد.
اکنون شهروندان بیرجند منتظرند تا ببینند آیا این همافزایی تنها در فضای جلسات باقی میماند یا در ترازوی میوهفروشان و فاکتورهای خدماتی به صورت ملموس مشاهده خواهد شد.