
مرز ماهیرود، روزگاری تنها یک نقطه عبوری ساده بود، اما امروز می رود تا به قلب تپنده تجارت خراسان جنوبی و یکی از استراتژیکتری مبادی صادراتی ایران به افغانستان تبدیل شود. این تحول، تنها در اعداد و ارقام خلاصه نمیشود، بلکه اسنادی دارد از تغییر مسیر اقتصادی در شرق کشور، جایی که تخصص، دیپلماسی مرزی و زیرساختها در کنار هم قرار گرفتهاند تا مسیرهای بسته را بگشایند.
استاندار، این روزها پرده از ابعادی جدید از این موفقیت برداشت. او با افتخاری توأمان، اعلام کرد که گمرک خراسان جنوبی سال گذشته به عنوان موفقترین گمرک کشور شناخته شد. اما نقطه قابل توجه این موفقیت، رقم یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون دلار صادرات کالا به افغانستان است که تنها از یک نقطه یعنی مرز ماهیرود جاری شده است.
این جهش اقتصادی اتفاقی نیست؛ بلکه حاصل گشودن گرههای ۱۷ ساله است. استاندار به سفر اخیر خود به استان فراه اشاره کرد؛ سفری که هدفش بررسی مسیری بود که سالها در انتظار آسفالت مانده بود. نتیجه این پیگیریها، آسفالت شدن ۶۰ کیلومتر از مسیر ۱۱۷ کیلومتری ماهیرود به فراه است و وعده داد که تا پیش از زمستان، تمام این مسیر به بهرهبرداری برسد تا جریان کالا بدون وقفه جاری شود.
تحول در ماهیرود را میتوان در صدای کامیونها شنید؛ جایی که تردد روزانه از ۲۰۰ دستگاه به بیش از هزار دستگاه رسیده است. اما نکته هوشمندانه در این مسیر، ورود فناوری است. برای آنکه رانندگان در صفهای طولانی معطل نشوند، شرکتهای دانشبنیان استان سیستمی برای نوبتدهی طراحی کردند تا مدیریت مرز از حالت سنتی به حالت دیجیتال تغییر یابد.
با این حال، نگاه استان تنها به صادرات کلان نیست؛ بلکه نگاهی انسانی به معیشت مردم مرزنشین دارد. صادر کردن مجوز و کارت کولهبری برای ۱۱ هزار خانوار در چهار شهرستان مرزی، تلاشی است تا اقتصاد خرد در کنار تجارت کلان زنده بماند و جمعیت مرزی با اتکای به اشتغال پایدار، در مناطق خود تثبیت شوند. خراسان جنوبی اکنون با چهار بازارچه مرزی یزدان، دوکوهانه، میل ۷۳ و ماهیرود، چشماندازی وسیع برای رونق اقتصادی دارد. در حالی که بازارچه ماهیرود در اوج فعالیت است و یزدان گامهای خوبی برداشته، تلاشها برای فعالسازی سایر بازارچهها با همکاری کشور مقابل در جریان است.
سفر به سوی نیمروز و هرات در دستور کار آینده است. هدفی دارد این: تبدیل شرق کشور به قطب اقتصادی پایدار، مشابه آنچه در مرزهای غرب تجربه شده است. ماهیرود اکنون نه فقط یک مرز، بلکه پلی است به سوی بازارهای جدید و فرصتهای بیپایان در قلب آسیا.