«هردهیاری یک جنگلبان»؛ توسعه دیده‌بانی مردمی
جانشین و معاون فنی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: تقویت پایش هوشمند، آمادگی پیشگیرانه نیروهای حفاظتی و بهره‌گیری از ظرفیت جوامع محلی باید محور برنامه‌های جدید برای حفاظت از عرصه‌های ملی باشد. ابراهیم پیرزادیان در جمع خبرنگاران افزود: گستردگی عرصه‌های منابع طبیعی و افزایش مخاطراتی مانند سیلاب، روان‌آب و رانش زمین، ضرورت تغییر رویکرد از حفاظت صرفا واکنشی به حفاظت پیش‌بینانه و مبتنی بر ریسک را دوچندان کرده است. وی ادامه داد: حفاظت مؤثر از منابع طبیعی نباید به زمان وقوع حادثه محدود شود و شناسایی نقاط آسیب‌پذیر، پیش‌بینی مخاطرات و آمادگی برای واکنش سریع باید پیش از وقوع حوادث انجام شود. جانشین و معاون فنی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور بر ضرورت به‌روزرسانی نقشه مناطق بحرانی تاکید کرد و گفت: فرماندهان یگان حفاظت در استان‌ها باید با همکاری استانداری‌ها، فرمانداری‌ها، دهیاری‌ها، شوراهای اسلامی، هلال‌احمر، راهداری، پلیس و سایر دستگاه‌های مرتبط، برای مناطق مختلف سناریوهای مشخص واکنش در شرایط اضطراری تدوین کنند.
پایش هوشمند برای پیشگیری
از تخریب و شناسایی مخاطرات
وی استفاده از فناوری‌های نوین را یکی از الزامات ارتقای توان حفاظتی دانست و افزود: تصاویر ماهواره‌ای، پهپادها، دوربین‌های نظارتی، سامانه‌های پایش، گزارش‌های مردمی و داده‌های میدانی می‌توانند در شناسایی سریع تغییرات، تخلفات و مخاطرات طبیعی مورد استفاده قرار گیرند. پیرزادیان ادامه داد: استفاده هدفمند از این ظرفیت‌ها موجب می‌شود زمان شناسایی یک تهدید تا حضور نیروهای حفاظتی در محل کاهش یابد و امکان اقدام پیشگیرانه پیش از گسترش تخلف یا حادثه فراهم شود. وی همچنین بر بهره‌گیری از سامانه پنجره واحد زمین برای رصد تغییرات کاربری و شناسایی تعرضات احتمالی به اراضی ملی تاکید کرد. جانشین یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به نقش سامانه‌های ۱۳۹ و ۱۵۰۴ در ارتباط با مردم گفت: این سامانه‌ها امکان دریافت گزارش‌های مربوط به تخریب و تصرف اراضی، قاچاق چوب و محصولات فرعی جنگل و مرتع و وقوع حریق را فراهم کرده‌اند. وی افزود: گزارش‌های مردمی زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که دریافت، ارجاع و پیگیری آنها به صورت مستمر و سریع انجام شود لذا از این رو باید روند رسیدگی به گزارش‌ها به شکل شبانه‌روزی مورد رصد قرار گیرد. پیرزادیان؛ آموزش مردم برای استفاده صحیح از این سامانه‌ها را نیز ضروری عنوان کرد و گفت: دهیاری‌ها، شوراهای اسلامی و همیاران طبیعت می‌توانند نقش مهمی در معرفی این ظرفیت‌ها به ساکنان مناطق روستایی و افزایش مشارکت عمومی داشته باشند. وی مقابله با زمین‌خواری و ساخت‌وساز غیرمجاز را نیازمند همکاری مجموعه دستگاه‌های مسئول دانست و اظهار کرد: صیانت از اراضی ملی یک مأموریت فرابخشی است و بدون هماهنگی میان دستگاه‌های قضایی، انتظامی، اجرایی و حفاظتی نمی‌توان به نتیجه مطلوب رسید. وی افزود: تعامل سازمان‌یافته یگان حفاظت با دادستانی‌ها، فراجا، فرمانداری‌ها، مدیریت بحران و پدافند غیرعامل باید به گونه‌ای باشد که فرآیند شناسایی تخلف، گزارش آن، تصمیم‌گیری و اقدام عملیاتی در کوتاه‌ترین زمان انجام شود.
«هر دهیاری یک جنگلبان»؛ توسعه دیده‌بانی مردمی
جانشین و معاون فنی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در جریان بازدید از پاسگاه حفاظتی اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان بیرجند، طرح «هر دهیاری یک جنگلبان» را یکی از ظرفیت‌های قابل توجه برای تقویت مشارکت مردم در حفاظت از منابع طبیعی عنوان کرد. وی بیان کرد: محدودیت نیروی انسانی و گستردگی عرصه‌های طبیعی کشور ایجاب می‌کند از ظرفیت دهیاران، جوامع محلی و تشکل‌های اجتماعی برای افزایش دیده‌بانی و گزارش‌دهی استفاده شود. پیرزادیان تاکید کرد: اجرای این طرح به معنای واگذاری وظایف قانونی یگان حفاظت به افراد غیرمسئول نیست، بلکه هدف آن ایجاد یک شبکه مردمی برای شناسایی زودهنگام تخریب، تصرف، حریق و سایر تهدیدهای متوجه عرصه‌های ملی است. وی افزود: دهیاران و جوامع محلی به دلیل حضور مستمر در مناطق روستایی می‌توانند در انتقال سریع اطلاعات نقش مؤثری داشته باشند و با آموزش و سازماندهی مناسب، فاصله زمانی میان وقوع یک حادثه یا تخلف تا دریافت گزارش و اعزام نیروهای حفاظتی را کاهش دهند. جانشین یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تاکید کرد: آینده حفاظت از منابع طبیعی در گرو تلفیق توان نیروهای تخصصی، فناوری‌های نوین و مشارکت سازمان‌یافته مردم است. پیرزادیان در جریان سفر به استان خراسان جنوبی، از مناطق و پاسگاه‌های حفاظتی شهرستان‌های بیرجند، طبس و خوسف بازدید کرد و از نزدیک در جریان وضعیت نیروهای حفاظتی و امکانات موجود در این مناطق قرار گرفت.
در این بازدیدها، وضعیت مناطق گشتی، ناوگان خودرویی و موتوری، تجهیزات اطفای حریق، انبار تجهیزات و نحوه بلوک‌بندی مناطق مأموریتی مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت حفظ آمادگی عملیاتی، حضور مستمر نیروها در عرصه‌ها و رفع نیازهای تجهیزاتی و پشتیبانی تاکید شد.
ضرورت مشارکت مردم در حفاظت از طبیعت
فرمانده یگان حفاظت محیط‌زیست خراسان جنوبی در این بازدیدها با اشاره به مأموریت‌های این یگان در سطح استان اظهار کرد: حفاظت از مناطق تحت مدیریت، جلوگیری از آسیب به حیات‌وحش، مقابله با شکار و صید غیرمجاز و برخورد با تخلفات زیست‌محیطی از م هم‌ترین وظایف نیروهای یگان حفاظت است. سیدمحمدعلی موسوی‌نژاد با بیان اینکه گشت و پایش در مناطق مختلف استان به‌صورت مستمر انجام می‌شود، افزود: افزایش حضور میدانی نیروهای حفاظتی و رصد مناطق حساس می‌تواند نقش مؤثری در پیشگیری از تخلفات و کاهش آسیب به زیستگاه‌های طبیعی داشته باشد. فرمانده یگان حفاظت محیط‌زیست خراسان جنوبی همچنین بر ضرورت مشارکت مردم در حفاظت از طبیعت تأکید کرد و گفت: گزارش به‌موقع تخلفات و همکاری شهروندان با محیط‌بانان می‌تواند در حفاظت بهتر از حیات‌وحش و عرصه‌های طبیعی استان مؤثر باشد. وی تأکید کرد که در صورت مشاهده تخلفات زیست‌محیطی، موضوع از مسیر قانونی پیگیری خواهد شد و برخورد با افرادی که به حیات‌وحش، زیستگاه‌ها و عرصه‌های طبیعی آسیب وارد کنند در دستور کار قرار دارد.
بازدید از پاسگاه ویژه حفاظت اداره منابع طبیعی
و آبخیزداری درمیان
در بخش دیگری از اقدامات حفاظتی استان، تیم بازرسی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با حضور در شهرستان درمیان، از پاسگاه ویژه حفاظت اداره منابع طبیعی و آبخیزداری این شهرستان بازدید کرد.
اعضای تیم بازرسی یگان حفاظت سازمان در این بازدید بر ضرورت تقویت پوشش حفاظتی در عرصه‌های طبیعی، افزایش بازدیدهای میدانی و پیشگیری از تخلفات در مراتع و اراضی ملی تأکید کردند. همچنین موضوع آمادگی نیروها برای پیشگیری و اطفای حریق در عرصه‌های طبیعی مورد بررسی قرار گرفت و بر لزوم آماده‌به‌کار بودن تجهیزات، افزایش هماهنگی میان نیروهای اجرایی و واکنش سریع در زمان وقوع آتش‌سوزی‌های احتمالی تأکید شد.
تیم بازرسی کشور ضمن قدردانی از تلاش نیروهای یگان حفاظت شهرستان درمیان، بر استمرار آموزش نیروها، ارتقای آمادگی عملیاتی و تقویت امکانات مورد نیاز پاسگاه‌های حفاظتی تأکید کرد.
پاسگاه‌های ویژه حفاظت منابع طبیعی از بخش‌های مهم اجرایی در زمینه پایش عرصه‌های ملی، پیشگیری از تخریب و تصرف اراضی، مقابله با تخلفات و واکنش در برابر حریق‌های احتمالی به شمار می‌روند. با توجه به وسعت جغرافیایی خراسان جنوبی و گستردگی عرصه‌های طبیعی، مراتع و زیستگاه‌های حیات‌وحش، استمرار گشت‌های میدانی و تقویت تجهیزات و نیروی انسانی از عوامل مهم در کاهش تخلفات و حفاظت مؤثرتر از منابع طبیعی استان محسوب می‌شود.
برآیند اقدامات اخیر دو مجموعه محیط‌زیست و منابع طبیعی نشان می‌دهد افزایش گشت‌های میدانی، پیشگیری و برخورد با تخلفات، حفاظت از حیات‌وحش و زیستگاه‌ها و ارتقای آمادگی برای مقابله با حریق، از مهم‌ترین محورهای فعالیت‌های حفاظتی خراسان جنوبی در مقطع کنونی است.