مرغها کجا میروند؟
این روزها هر نوسان کوچک در قیمت محصولات پروتئینی، لرزه بر اندام سبد خرید خانوادهها میاندازد، آمارهای جدید سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی، نویدبخش افزایش تولید گوشت مرغ است. طبق اعلام مدیر توسعه بازرگانی این سازمان، تولید روزانه که هماکنون در نقطه ۱۴۵ تن قرار دارد، در هفتههای آتی به ۱۷۰ و سپس ۱۹۶ تن خواهد رسید. اما در دنیای اقتصاد، افزایش تولید لزوماً به معنای کاهش قیمت نیست؛ پرسش اصلی اینجاست که آیا این جهش تولید، توان شکستن سد تقاضا را دارد یا تنها عددی است که در گزارشها امیدواری کاذب می سازد این افزایش تولید چه سودی برای سبد خرید خانوار در استان دارد؟
تله عرضه و توهم ارزانسازی
از منظر تحلیل اقتصادی، برای اینکه افزایش تولید از ۱۴۵ به ۱۹۶ تُن منجر به کاهش قیمت شود، باید دو شرط اساسی محقق گردد: نخست، ثبات یا کاهش تقاضا و دوم، حذف واسطههای توزیع. در حالی که میانگین تولید ماه پیشرو ۱۶۱ تُن پیشبینی شده، باید دید آیا این میزان پاسخگوی نیاز واقعی مصرفکنندگان استان است یا خیر؟ اگر افزایش تولید با افزایش تقاضای فصلی یا نوسانات بازار ملی همزمان شود، این افزایش ظرفیت تنها به معنای تأمین نیاز است، نه لزوماً ارزان شدن کالا. در واقع، تا زمانی که عرضه از تقاضا فراتر نرود و مازاد تولید ایجاد نشود، قیمتها کاهش نمییابد.
سایه قاچاق بر میز سفرهها
نکته تکاندهنده در گزارشهای نظارتی، شناسایی ۱۲ مورد قاچاق کالا به ارزش ۸۲ میلیارد تومان است. این رقم نشان میدهد که در لایههای زیرین بازار، جریانهایی وجود دارد که کالای استراتژیک را از چرخه مصرف داخلی خارج کرده و به دنبال سودهای دلاری یا بازارهای موازی است. وقتی قاچاق در این ابعاد رخ میدهد، حتی افزایش تولید روزانه نیز نمیتواند تضمینکننده ثبات قیمت باشد؛ زیرا بخشی از عرضه واقعی، پیش از رسیدن به دست مصرفکننده، توسط شبکههای سودجو بلعیده میشود.
امنیت کالایی یا آرامش موقت؟
در کنار مرغ، رصد ذخایر برنج، شکر و روغن و پرداخت ۶۰ درصدی مطالبات گندمکاران، تلاشی برای ایجاد یک شبکه امنیت غذایی در استان است. اما بازرسیهای گسترده و تشکیل ۱۷۸ پرونده تخلف، باز این واقعیت را افشا می کند که بازار همچنان در وضعیت تنش است. مدیریت عرضه در خراسان جنوبی با یک چالش دوگانه روبروست: از یک سو باید تولید برخی محصولات مانند مرغ را افزایش دهد و از سوی دیگر، جلوی نشت کالا و احتکار را بگیرد. خبر افزایش تولید مرغ در هفتههای آتی، روی کاغذی خوشبینانه است؛ اما حقیقت در میانه فاصله بین تولیدی که در مرغداریها اتفاق میافتد و قیمتی است که در ویترین فروشگاهها دیده میشود. آیا افزایش تولید به ۱۷۰ تُن، منجر به یک سقوط قیمتی ملموس خواهد شد یا دوباره شاهد این پدیده خواهیم بود که تولید بالا میرود اما قیمتها در جای خود میمانند یا حتی صعود میکنند؟