وضعیت واحدهای نهضت ملی مسکن در شهرهای کوچک استان/ ۷۳۰۰ خانه جدید
مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان با اعلام آمار نهایی از پیشرفت طرح نهضت ملی مسکن در شهرهای زیر ۱۰۰ هزار نفر، از صدور پایانکار برای ۷ هزار و ۳۸۹ واحد مسکونی خبر داد و از پیشرفت ۱۰۰ درصدی چندین پروژه بنیادساز در شهرهای بیرجند، فردوس و طبس پرده برداشت.
معادله سخت تقاضا و تأیید
در تحلیل آماری این پروژه، شکاف عمیقی میان حجم تقاضا و ظرفیتهای اجرایی به چشم میخورد. از میان ۶۱ هزار و ۵۹۸ متقاضی اولیه، تنها ۲۱ هزار و ۵۰۴ نفر (حدود ۳۵ درصد) تایید نهایی شدند. این عدد نشان میدهد که سختگیرانه بودن معیارهای صلاحیت یا محدودیتهای بودجهای، گلوگاه اصلی در مسیر خانه-دار کردن متقاضیان بوده است. در ادامه این زنجیره، چالشهای بانکی نیز خودنمایی میکند؛ چرا که از ۱۵ هزار واحد معرفی شده به بانک، تنها ۱۰ هزار و ۹۰۴ واحد توانستند قراردادهای خود را نهایی کنند، که این امر نشاندهنده تأثیر مستقیم نرخ بهره و شرایط سخت اعتباری بر سرعت پیشرفت عملیات ساختمانی است.
سیر تکاملی از شالوده تا پایانکار
با نگاهی به روند اجرایی، ۲۰ هزار و ۲۰۰ واحد وارد مرحله عملیات شدهاند که از این تعداد، ۱۲ هزار و ۵۷۴ واحد در مرحله سفتکاری و ۷ هزار و ۵۹۲ واحد در مرحله نازککاری قرار دارند. نقطه عطف این گزارش، صدور پایانکار برای ۷ هزار و ۳۸۹ واحد است که از این میزان، ۵ هزار و ۱۹۲ واحد به طور رسمی افتتاح شدهاند. این اعداد نشان میدهد که حدود ۳۶ درصد از واحدهای شروع شده، مسیر را تا پایان پیمودهاند و بخش بزرگی از پروژه در مراحل تکمیلی قرار دارد که نیازمند تزریق نقدینگی نهایی برای تحویل است.
پروژههای بنیادساز و متمرکز
در کنار ساختوسازهای خرد، پروژههای بنیادساز به عنوان بازوهای متمرکز دولت، عملکردی شتابان داشتهاند. تخصیص اعتبار ۱۹۰ میلیارد تومانی برای ۳۳۱ واحد در سطح استان، منجر به پیشرفت ۱۰۰ درصدی در نقاط استراتژیک شده است. تکمیل کامل طرحهای ۵۶ واحدی طبس، ۸۸ واحدی فردوس و ۱۸۷ واحدی بیرجند، نشان میدهد که مدل ساخت متمرکز در مقایسه با مدل وامهای خرد، بهرهوری زمانی و اجرایی بالاتری دارد و میتواند در کوتاهترین زمان ممکن، فشار تقاضا برای مسکن را در مراکز شهری کاهش دهد.
تحقق این ارقام در خراسان جنوبی، فراتر از یک گزارش عمرانی، تلاشی برای تثبیت جمعیت در شهرهای کوچک است تا از مهاجرت اجباری به کلانشهرها جلوگیری شود.