روایت ۸ سال انتظار برای تولد یک پردیس آموزشی در مهرشهر بیرجند
مجتمع آموزشی امام رضا(ع) پس از سال‌ها انتظار به ۸۰ درصد پیشرفت رسیده و چشم‌انتظار تأمین اعتبار است.
به گزارش تسنیم، سکوت سال‌های گذشته در انتهای یکی از پرترددترین مناطق مسکن مهر بیرجند، این روزها جای خود را به همهمه کارگران و تکاپوی عمرانی داده است. مهرشهر بیرجند؛ منطقه‌ای متراکم و نوپا که با اجرای طرح‌های مسکن مهر، در اندک‌زمانی با انفجار جمعیت دانش‌آموزی و فقر شدید زیرساخت‌های آموزشی روبه‌رو شد. با این حال، قامت کشیدن اسکلت و حالا نازک‌کاری و نصب تأسیسات یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های آموزشی استان با نام مبارک «مجتمع آموزشی امام رضا (ع)»، نویدبخش پایان روزهای سخت کمبود فضای آموزشی و تراکم بالای کلاس‌ها در این منطقه است. این ابرپروژه آموزشی با زیربنایی بالغ بر ۴ هزار و ۲۰۰ مترمربع در ۳ طبقه، حاصل یک تفاهم‌نامه سه‌جانبه میان آستان قدس رضوی، استانداری خراسان جنوبی و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور است؛ طرحی که پس از سال‌ها فراز و فرود، اکنون به فاز سرنوشت‌ساز و نهایی خود رسیده است.
جهش ۳۰ درصدی در یک سال؛ پیشرفت فیزیکی به ۸۰ درصد رسید
حامد رخسارپور، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خراسان جنوبی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با تشریح وضعیت روند اجرایی این مجتمع اظهار کرد: سال گذشته پیشرفت فیزیکی پروژه حدود ۵۰ درصد بود؛ در آن مقطع هنوز عملیات نماکاری، سنگ‌کاری داخلی، تجهیزات و کف‌سازی اجرایی نشده بود اما طی یک سال اخیر با تلاش شبانه‌روزی، پروژه با جهشی ۳۰ درصدی به مرز ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است.
وی با تأکید بر اینکه اقدامات سنگین ساختمانی پشت سر گذاشته شده است، افزود: در حال حاضر در زیربنای ۴۲۰۰ مترمربعی این مجتمع، عملیات نما، موزاییک کف، سنگ بدنه و عبور تأسیسات از سقف به‌طور کامل انجام شده است. البته با توجه به ابعاد بزرگ و ماهیت چندمنظوره مجتمع، تکمیل بخش‌های تأسیساتی و جزئیات باقیمانده به حدود ۷ تا ۸ ماه زمان نیاز دارد.
مدیرکل نوسازی مدارس خراسان جنوبی با اشاره به چالش‌های تورمی تصریح کرد: بسیاری از تجهیزات و لوله‌های چندلایه، مشعل‌ها، دیگ‌ها و تأسیسات حرارتی اگر امسال خریداری می‌شد هزینه‌های سرسام‌آوری داشت که خوشبختانه بخش عمده آن سال قبل خریداری و اجرا شد. با این وجود، به دلیل تورم سنگین مصالح و تأسیسات، پیمانکاران حاضر به ادامه کار با قراردادهای دوسال گذشته نبودند و نیازمند عقد قرارداد متمم و جدید بعد از مهرماه و با ابلاغ اعتبارات جدید سال عمرانی هستیم تا کار بدون وقفه ادامه یابد.
۴۰ فضای کارگاهی در کنار ۲۴ کلاس درس؛ قطب جدید هنرستانی در بیرجند
یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد مجتمع امام رضا (ع)، پیش‌بینی فضاهای کارگاهی و غیرکلاسی وسیع است. رخسارپور در این‌باره توضیح داد: این پروژه علاوه بر ۲۴ کلاس درس استاندارد، دارای ۴۰ فضا، اتاق و سالن بزرگ غیرکلاسی است؛ امکانی بی‌نظیر که این مجتمع را به یک گزینه ایده‌آل برای استقرار هنرستان‌ها و کارگاه‌های فنی و مهارتی تبدیل می‌کند. در صورتی که این فضاها در قالب مجموعه هنرستانی فعالیت کنند، به‌تنهایی پاسخگوی نیمی از ظرفیت دانش‌آموزان هنرستانی شهر بیرجند در یکی از جنسیت‌ها خواهند بود. وی با اشاره به طرح توسعه این مجتمع خاطرنشان کرد: طراحی این مجموعه توسط آستان قدس رضوی انجام شده و دقیقا قرینه این دیوار اجرا شده، امکان ادامه و توسعه فضا وجود دارد که در صورت تأمین اعتبارات در فازهای بعدی، به یک پردیس آموزشی کاملاً جامع و کم‌نظیر در شرق کشور تبدیل خواهد شد. مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خراسان جنوبی با اشاره به تعهدات آستان قدس رضوی یادآور شد: اسکلت و سقف پروژه در طول حدود ۸ تا ۹ سال گذشته توسط آستان قدس اجرا شد و سپس در چارچوب تفاهم‌نامه سه‌جانبه، دولت و نوسازی مدارس وارد میدان تکمیل شدند. رایزنی‌ها برای پرداخت سهم نهایی مشارکت آستان قدس نیز ادامه دارد و برآورد ما این است که با رفع موانع، پروژه قطعاً برای مهرماه سال آینده (۱۴۰۶) به بهره‌برداری کامل و نهایی خواهد رسید.
هزینه ۱۲۰ میلیاردی تا امروز؛ افتتاح
احتمالی در فجر، قطعی در مهر آینده
همچنین حسن‌رضا بهروزی، معاون اجرایی اداره‌کل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خراسان جنوبی نیز در تشریح جزئیات فنی و مالی پروژه به خبرنگار تسنیم گفت: طرح از سال ۱۳۹۷ توسط آستان قدس رضوی تا مرحله سفت‌کاری و فنداسیون با پیشرفتی حدود ۲۳ تا ۳۰ درصد پیش رفت و از سال ۱۴۰۲ اداره‌کل نوسازی مدارس عملیات تکمیل آن را بر عهده گرفت. پروژه در قالب ۲۴ کلاس درس در دو پارت ۱۲ کلاسه با بالاترین استانداردهای کیفی در حال ساخت است. وی در رابطه با اعتبارات هزینه شده بیان کرد: تاکنون ۱۲۰ میلیارد تومان از محل اعتبارات ملی برای این پروژه هزینه شده و در قالب تفاهم‌نامه سه‌جانبه میان آستان قدس، استانداری و رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور، ۱۵ میلیارد تومان سهم استانی و ۱۵ میلیارد تومان نیز از سوی آستان قدس (مازاد بر تعهد سفت‌کاری اولیه) پیش‌بینی و تأمین شد. برای تکمیل کامل تأسیسات، محوطه‌سازی، سرویس‌های بهداشتی و دیوارهای حیاط، به حداقل ۵۰ میلیارد تومان اعتبار تکمیلی نیاز است که از محل اعتبارات ملی پیگیری می‌شود.
بهروزی با اشاره به پیشرفت حدود ۷۰ درصدی در مجموع ابنیه و تأسیسات افزود: بزرگ‌مقیاس بودن پروژه و زمان‌بر بودن محوطه‌سازی و آبکاری دیواره‌ها و تأسیسات، عامل زمان‌بر شدن پروژه بوده است. تمام تلاش تیم اجرایی بر این است که چنانچه اعتبارات به موقع تزریق شود و آموزش و پرورش نیز هماهنگی لازم را داشته باشد، پروژه را تا دهه مبارک فجر آماده کنیم؛ اما بهره‌برداری قطعی و حضور رسمی دانش‌آموزان در کلاس‌ها در مهرماه سال آینده رقم خواهد خورد.
ایمنی و پایداری بر مدار استاندارد؛ استقرار پیشرفته‌ترین سیستم‌های اطفای حریق
یکی از دغدغه‌های همیشگی در سازه‌های بزرگ آموزشی، انتخاب تأسیسات متناسب با اقلیم و همچنین ایمنی دانش‌آموزان در برابر سوانح است؛ محسن نصرآبادی، سرپرست واحد تأسیسات اداره‌کل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس مدارس خراسان جنوبی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم به تشریح مشخصات تأسیساتی و چالش‌های ساختاری این حوزه پرداخت.
نصرآبادی با اشاره به استانداردهای انتخاب سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی گفت: با توجه به اقلیم گرم و خشک بیرجند، سیستم سرمایشی بر پایه سیستم‌های تبخیری (کولر آبی) و سیستم گرمایشی بر مبنای موتورخانه و رادیاتور طراحی شده است؛ ضمن اینکه برای تأمین هوای تازه و مطبوع، سیستم هواساز استاندارد مطابق با مبحث ۱۴ مقررات ملی ساختمان در این مجتمع پیاده‌سازی شده است. وی در پاسخ به چرایی عدم استفاده از سیستم‌های پیچیده‌تر و هوشمندتر، به یک خلأ ساختاری در بودجه‌های آموزشی اشاره کرد و گفت: سیستم‌ها باید متناسب با توان بهره‌بردار و امکان نگهداری انتخاب شوند. واقعیت این است که در ردیف‌های بودجه‌ای آموزش و پرورش، سرفصل مشخص و پایداری تحت عنوان “هزینه تعمیر و نگهداری” دیده نشده است. وقتی ساختمانی احداث می‌شود، باید سالانه بخشی از هزینه آن صرف نگهداری تأسیسات شود تا استهلاک تجهیزات به افت کارایی منجر نشود. این یک آسیب جدی است که تجهیزات با هزینه‌های بالا نصب می‌شوند اما چند سال بعد به دلیل نبود ردیف تعمیر و نگهداری، دچار فرسودگی می‌گردند.
سرپرست واحد تأسیسات نوسازی مدارس خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه اولویت اول در مقررات ملی ساختمان «ایمنی» است، تصریح کرد: مجتمع امام رضا (ع) از معدود پروژه‌های آموزشی استان است که به بالاترین سطح ایمنی حریق مجهز شده است. سیستم اطفای حریق پروژه شامل شبکه تر، شبکه خشک و سیستم پیشرفته اسپرینکلر (افشاننده خودکار) به‌صورت ۱۰۰ درصدی و کاملاً منطبق بر استاندارد معتبر بین‌المللی NFPA 13 اجرا شده است تا ضریب ایمنی جان دانش‌آموزان در بالاترین سطح ممکن تضمین شود.
گامی بلند برای عدالت آموزشی در بیرجند
مجتمع آموزشی ۲۴ کلاسه امام رضا (ع) مهرشهر، تنها یک ساختمان چندطبقه نیست؛ بلکه نمادی از توجه به مناطق کم‌برخوردار و توسعه عدالت آموزشی در حاشیه و بافت‌های جدید شهر بیرجند است. اکنون با عبور از مراحل سخت سازه‌ای و تأسیساتی، تنها یک گام تا نواخته شدن زنگ امید در این مجموعه باقی مانده است؛ گامی که نیازمند توجه ویژه متولیان امر به تزریق به موقع اعتبارات ملی و استانی در آغاز سال عمرانی جدید است تا مهرشهر بیرجند پس از سال‌ها انتظار، شاهد گشایش این پردیس آموزشی کم‌نظیر باشد.