چالش های دستفروشی در بیرجند/ جدال دستفروشان با طرح های ساماندهی

بر روی میز کوچکی در حوالی باغ شهرداری، نان خانگی، کُماچ محلی و کیک گذاشته بود و به فروش می رساند. می گفت تا چند روز قبل در حاشیه خیابان ارتش با تعداد دیگری از شهروندان اقدام به فروش محصولات خانگی داشته اند ولی از آنان خواسته شد دیگر دستفروشی در این مکان نداشته باشند.
می گفت برای فروش محصولاتی که در خانه تولید می کند جای دیگری برای فروش ندارد و مجبور است در حاشیه پارک ها و تجمعات مردمی کار فروش را انجام دهد و می گوید مردم از دستفروشان خرید خوبی هم دارند.
شهروند دیگری که خود را زهرا قربانی معرفی می کند، نظر دیگری دارد و می گوید: هر چند برای ما شهروندان خرید از دست فروشان به دلایل متعددی جذاب است اما باید در نظر بگیریم که در این دور و زمانه راه های دیگری هم برای فروش وجود دارد.

کرم دست ساز در بساط دست فروش ها
وی تصریح کرد: خود من در بین بساط دستفروش ها کرم دست ساز و اقلام بهداشتی را نیز دیده ام که سوای مباحث حوزه سلامت آیا نمی توان از فضای مجازی برای فروش استفاده کرد.
قربانی گفت: از طرف دیگر تعداد دست فروشان اگر زیاد شود موجب سد معبر و مشکل در رفت و آمد مردم می شود.
امیرمحمد مصطفایی از دیگر شهروندان خراسان جنوبی که به بساط دستفروشان نگاه می‌کرد، در گفت و گو با خبرنگار امروز خراسان جنوبی اظهار کرد: هر چند نظرات درباره فعالیت دست فروشان متفاوت است اما به نظر من باید کسب و کار این افراد نیز به نوعی به رسمت شناخته شود و مکانی برای فروش آنان قرار داده شود.
وی تصریح کرد: اگر ساماندهی درستی صورت گیرد هم آنان به کسب و کار خود می رسند و هم اینکه سیما و منظر شهر به هم نمی‌خورد.

134 مجوز تولید برای
کارگاه‌های خانگی
زهرا کیانی، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در خصوص کسب‌وکارهای خانگی و فروش آن ها با اشاره به اینکه این موضوع بی شک با سلامت مردم ارتباط ویژه ای دارد، گفت: چند سالی است که مشاغل خانگی لازم نیست ضوابط سخت واحدهای تولیدی را داشته باشند و به محصولاتی هم که در آشپزخانه با نظارت مسئول فنی تولید می‌شوند، جز در زمینه مواد پرخطر مانند گوشت و شیر، مجوز تولید داده می‌شود.
وی تأکید کرد: به ۳۲ محصول پرخطر براساس مصوبه کشوری، مجوز تولید در خانه داده نمی‌شود و تاکنون به ۱۳۴ کارگاه خانگی در خراسان جنوبی مجوز تولید داده شده است.

ضرورت نظارت بر تولید
محصولات دست‌ساز
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اشاره به اینکه علاوه محصولات غذایی دست ساز موضوع تولیدات آرایشی و بهداشتی دست‌ساز حائز اهمیت است که بسیاری از آنان به صورت دست فروشی عرضه می شود.
کیانی تصریح کرد: اگرچه بسیاری از این بانوان دوره‌های آموزشی لازم را در مراکز فنی‌حرفه‌ای گذرانده و مهارت‌های اولیه تولید را کسب کرده‌اند، اما مسئله «اخذ مجوزهای قانونی» و «رعایت استانداردهای بهداشتی» از جمله دغدغه‌های جدی است که نیازمند توجه و هماهنگی بیشتر دستگاه‌های متولی است.
وی با اشاره به تفاوت‌های بنیادین میان تولیدات کارگاهی و خانگی افزود: واحدهای صنعتی و کارخانجات استاندارد، با بهره‌گیری از آزمایشگاه‌های مجهز، تک‌تک مواد اولیه خریداری‌شده را با برگه‌های آنالیز معتبر بررسی و ارزیابی می‌کنند؛ این در حالی است که در تولیدات خانگی و دست‌ساز، امکانات آزمایشگاهی لازم برای سنجش دقیق کیفیت و سلامت مواد اولیه و محصول نهایی وجود ندارد.

خطرات پنهان آلودگی‌های میکروبی
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با هشدار نسبت به خطرات ناشی از نبود امکانات استریل و کنترل کیفی در تولیدات خانگی تصریح کرد: حتی اگر تولیدکننده دانش فنی لازم را داشته باشد، تضمین عدم ورود آلودگی‌های میکروبی در فرآیند ساخت محصولات آرایشی دست ساز امری بسیار دشوار است. کیانی یادآور شد: ایجاد آلودگی میکروبی یا استفاده از ترکیبات ناسالم در این محصولات می‌تواند عوارض پوستی جدی مانند جوش‌های مزمن، لک و حساسیت‌های پیچیده و طولانی‌مدت ایجاد کند که گاه آثار سوء آن پس از ماه‌ها استفاده مستمر آشکار می‌شود. غلامرضا عمانی، معاون خدمات شهری شهرداری بیرجند در گفت و گو با امروز خراسان جنوبی اظهار کرد: تمایل بر این است که علاوه بر رعایت سیما و منظر شهری بحث ساماندهی دست فروشان و همچنین فروشندگان محصولات خانگی را داشته باشیم.

برای دستفروشی در کاجستان
مجوز می‌دهیم
وی بیان کرد: مکان های خاصی را برای این موضوع در نظر گرفته ایم و به عنوان مثال گفته‌ایم هر کس می خواهد در کاجستان اقدام به دست فروشی و فروش محصولات تولیدی خانگی داشته باشد به شهرداری مراجعه کند تا به او مجوز بدهیم.
معاون خدمات شهری شهرداری بیرجند تصریح کرد: اما بسیاری از این افراد تمایل دارند در مکان هایی چون باغ شهرداری، پارک توحید و امثال آن اقدام به فروش داشته باشند در حالی که برای ما این امکان به دلایلی وجود ندارد.
عمانی بیان کرد: چندی قبل در حاشیه تجمعات مردمی در میدان اجتماعات شهید رئیسی و دقیق تر در حاشیه خیابان ارتش برخی از شهروندان اقدام به فروش محصولات خانگی و دستفروشی می کردند که محترمانه از آنان خواسته شد که در شب های دیگر این کار را انجام ندهند.

دست فروشی در باغ شهرداری
مجوز ندارد
وی با تأکید بر اینکه درخواست هایی برای ساماندهی این مشاغل شده است، گفت: جلسه ای را در این زمینه برگزار کردیم و در نهایت تصمیم گرفته شد که در کنار شهرداری در کوچه شهید امیرآبادی زاده زمینی در قالب نمایشگاهی برای فروش محصولات خانگی آماده‌سازی شود.
معاون خدمات شهری شهرداری بیرجند یادآور شد: ولی برخی از دستفروشان و فروشندگان محصولات خانگی اصرار بر فروش محصولات در داخل باغ شهرداری را دارند که برای این مکان به هیچ وجه مجوزی نخواهیم داد.
دستفروشی بخشی از اقتصاد شهری است و نمی توان آن را حذف کرد بلکه باید با برنامه ریزی دقیق و منسجم نسبت به ساماندهی آنان با حفظ کرامت انسانی اقدام کرد تا چرخ کسب و کار هیچ شهروندی قفل نشود.