غول آهنی بیرجند بر دار
هتل کویر بیرجند را می‌توان یکی از پرونده‌های قابل تأمل سرمایه‌گذاری و پروژه‌های نا‌تمام در مرکز خراسان جنوبی دانست؛ مجموعه‌ای که بنا بر روایت شکل‌گیری اولیه آن، قرار بود هم‌زمان با احداث کارخانه کویرتایر تکمیل شود تا امکان اسکان مهندسان خارجی و کارشناسانی که برای نصب و راه‌اندازی ماشین‌آلات به بیرجند سفر می‌کردند، فراهم باشد. اما طرحی که با نگاهی صنعتی و آینده‌نگرانه آغاز شد، پس از گذشت بیش از یک ربع قرن همچنان با پرسش‌هایی درباره علت توقف، منابع مالی، مسئولیت روبه‌روست.
امروز پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که چرا یک هتل ساخته نشد؛ مسئله این است که چگونه پروژه‌ای با چنین پیشینه‌ای، با وجود سالها پیگیری و طرح وعده‌های متعدد برای احیا، هنوز به سرانجام مشخصی نرسیده است.
از یک ضرورت صنعتی تا پروژه‌ای نا‌تمام
برای درک اهمیت هتل کویر، باید به روزهایی بازگشت که احداث کارخانه کویرتایر در بیرجند در دستور کار قرار گرفت. کارخانه‌ای که در نهایت در مهرماه ۱۳۷۷ به بهره‌برداری رسید و به یکی از مجموعه‌های مهم صنعتی خراسان جنوبی تبدیل شد. ماشین‌آلات این کارخانه از شرکت‌های اروپایی و ژاپنی تأمین شده بود و نصب و راه‌اندازی آن‌ها به حضور کارشناسان و متخصصان خارجی نیاز داشت.
بر اساس روایت اولیه شکل‌گیری هتل کویر، ایده احداث این مجموعه نیز در همین چارچوب مطرح شد؛ یعنی ایجاد زیرساخت اقامتی مناسب برای متخصصانی که به‌منظور راه‌اندازی تجهیزات کارخانه به بیرجند می‌آمدند.
چنین رویکردی، در نگاه نخست، منطقی و متناسب با نیازهای یک پروژه صنعتی بزرگ بود. احداث کارخانه، به‌ویژه در منطقه‌ای دور از مراکز اصلی صنعتی کشور، بدون توجه به زیرساخت‌های جانبی، اقامتی و خدماتی نمی‌تواند تمام نیازهای سرمایه‌گذاری را پاسخ دهد.
با این حال، میان احداث یک کارخانه صنعتی و تکمیل مجموعه اقامتی وابسته به آن، فاصله‌ای شکل گرفت که با گذشت سالها همچنان پابرجاست.
تغییر مسیر پروژه
با تکمیل شرکت کویر تایر و نصب ماشین آلات دیگر این شرکت ضرورتی برای تکمیل این پروژه نمی دید و آن را علی رغم میل باطنی رها کرد چون برای تکمیل آن از سوی دستگاه‌های اداری سنگ اندازی های زیادی شده بود. نهایتاً این پروژه به سازمان ایرانگردی و جهانگردی واگذار شد تا این سازمان آن را تکمیل کند اما با گذشت سالها این غول آهنی همچنان منظر شهر را نازیبا و ذهن هر مسافری را با علامت تعجب ها و سؤالات متعددی مشغول می کند. از منظر دیگر این پروژه تأثیر منفی بر اذهان سرمایه گذاران که به شهر وارد می‌شوند می گذارد و این سؤال را در ذهن‌شان پرورش می دهد که چرا این پروژه رهاست و کسی به داد آن نمی رسد و چه بسا که در آینده پروژه او هم مثل این هتل به گره های خود ساخته ادارات دچار نشود.
بر اساس اطلاعات موجود در جلسه ای با حضور نمایندگان شرکت سرمایه‌گذاری ایرانگردی و جهانگردی به همراه مسئولان استانی و شهری، موضوع احیای مجموعه بررسی شد.
در این جلسه، تأمین تسهیلات مصوب صندوق توسعه ملی، یارانه کارمزد، فراهم‌کردن زیرساخت‌های آب، برق و گاز و چگونگی استفاده از اسکلت نا‌تمام مجموعه مطرح شد. معاون اقتصادی استانداری وقت نیز از پیگیری برای تسریع در تأمین زیرساخت‌ها خبر داد.
همچنین شرکت سرمایه‌گذاری ایرانگردی و جهانگردی پیشنهاد تغییر کاربری مجموعه به یک مجتمع گردشگری، تجاری، فرهنگی، ورزشی و اقامتی را مطرح کرد. رئیس شورای شهر نیز برای صدور پروانه تجاری با هدف بازسازی مجموعه اعلام آمادگی کرد.
وعده احیا در سال ۱۴۰۲
در ۲۴ دی‌ماه ۱۴۰۲، جواد قناعت، استاندار وقت خراسان جنوبی، از احیای پروژه هتل کویر و آغاز مجدد عملیات عمرانی در دهه فجر خبر داد.
این وعده می‌توانست نقطه عطفی در سرنوشت مجموعه باشد؛ زیرا پس از سالها بلاتکلیفی، انتظار می‌رفت پروژه از مرحله مذاکره و پیگیری اداری عبور کند و وارد مرحله اجرایی شود.
اما دریغ از یک اقدام عملی کوچک و این پروژه همچنان با تنهایی خودش دست و پنجه نرم می کند.
برنامه فروش آهن آلات هتل
مدتی قبل خبرهایی از فروش آهن آلات این پروژه مطرح شد و گروهی از غرب کشور آمدند و خواستند اسکلت آهن این پروژه را برش داده و با خود ببرند. این امر موجب اعتراض مردم شهر شد و دستگاه‌های مرتبط عقب‌نشینی کردند. اما تصمیم درستی برای آن نگرفتند .
مصوبه خرید هتل
اخیراً هم خبر تصویب خرید این پروژه توسط شهرداری در شورای شهربیرجند منتشر شد و شورا به شهرداری اجازه داده است آن را از سازمان ایرانگردی و جهانگردی به صورت نقد و اقساط خریداری کند که در صورت تحقق چنین امری امید است این غول آهنی پیر که نماد ناکارآمدی مدیران مربوطه است آینده روشنی به خود ببیند.