مدت ها است که صدای اعتراض تولیدکنندگان گوشت سفید و مرغداری ها از کمبود نهاده در سامانه بازارگاه و گرانی نهاده در بازار آزاد به گوش می رسد. بسیاری از مرغداران معتقدند با این قیمت های مصوب شده برای هر کیلو گوشت مرغ در بیرجند، تولید دیگر برای ما صرفه ندارد مگر اینکه تدبیر جدی تری برای تأمین نهاده طیور با قیمت دولتی اندیشیده شود.
محمد عجم که 24 سال است در صنعت مرغداری خراسان جنوبی فعالیت می کند در گفت و گو با امروز خراسان جنوبی بیان کرد: در بازار تأمین نهاده طیور نیز مثل بسیاری از بخش ها موضوع رانت مطرح است.

خبری از نهاده در بازارگاه نیست
وی بیان کرد: چگونه است که در بازار آزاد نهاده با قیمت بالا وجود دارد و مرتب هم به ما زنگ می زنند ولی در سامانه بازارگاه خبری نیست و یا اگر هم باشد به سرعت تمام می شود و براستی آیا موضوع رانت مطرح نیست؟
عجم یادآور شد: در حال حاضر در بازار آزاد قیمت هر کیلو ذرت 33 هزار تومان و هر کیلوگرم سویا 42 هزار تومان است در حالی که در بازارگاه اگر عرضه شود هر کیلو گرم ذرت 11 هزار و 300 تومان و سویا هر کیلوگرم 22 هزار و 900 تومان است. وی با اشاره به اینکه افزایش قیمت نهاده موجب شده که سرمایه مرغدار به یک سوم کاهش پیدا کند، گفت: متأسفانه افزایش خرج های جانبی از دارو و واکسن طیور و.. باعث شده که نقدینگی مرغدار نیز کاهش پیدا کند.
فعال صنعت طیور در خراسان جنوبی با بیان اینکه هر کیلوگرم گوشت مرغ برای مرغدار 120 تا 130 هزار تومان تمام می شود، افزود: این در حالی است که قیمت رسمی برای گوشت مرغ در بیرجند بین 80 تا 90 هزار تومان است.

شرایط تولید گوشت مرغ بحرانی است
عجم افزود: در طول 24 سالی که به این حرفه مشغول هستیم هیچ گاه شرایط را اینگونه ندیده ایم و باید به صورت جدی به مشکلات تولید کنندگان گوشت سفید در استان توجه کرد. وی یادآور شد: ما گلایه خود را مطرح کردیم و منتظر تصمیم نهادهای تصمیم‌گیر هستیم. محمد شفیعی از فعالان صنعت طیور در خراسان جنوبی نیز با اشاره به اینکه صنعت مرغداری کشور امروز در بحران قرار دارد، اظهارکرد: ادامه فعالیت برای باقی‌مانده واحدها نیز صرفه اقتصادی ندارد. وی ادامه داد: آنچه در ۴۵ روز گذشته اتفاق افتاد عدم بودن نهاده‌ها (سویا؛ ذرت) در سامانه بازارگاه بود که باعث شده اکثر مرغداران مجبور به خرید سویای بالای ۴۱ هزارتومان و ذرت بالای ۲۷ هزارتومان و همچنین اندکی از بازارگاه با قیمت های توافقی (بالای قیمت رسمی) بود.

تولید گوشت مرغ دیگر نمی صرفد
این فعال صنعت مرغداری در خراسان جنوبی گفت: نکته مهم این است با خرید جوجه بالای ۴۰ هزار تومان و افزایش بی نهایت در تمام اقلام مصرفی شامل واکسن، ویتامین ها، کرایه ها و خیلی موارد دیگر و عدم تأمین نهاده های مورد نیاز در طول این دو ماه گذشته؛ دیگر در استان تحویل پنجاه درصد مرغ به عنوان تأمین استان با این قیمت های فعلی جایگاهی در آنالیزه قیمت تمام شده مرغ زنده آماده فروش ندارد. وی افزود: باید مرغداران با مکاتبه و درخواست از اتحادیه استان هر چه سریعتر با هماهنگی همه مرغداران از ادامه این مسیر جلوگیری بعمل آید و در نهایت میزان تحویل مرغ زنده زیر قیمت کشوری که بی قانونی در استان ما هست اصلاح شود. شفیعی با بیان اینکه سیاست‌های نادرست ارزی و تصمیمات غیرکارشناسی وزارتخانه‌ها، این صنعت عظیم را در آستانه فروپاشی قرار داده است، بیان کرد: به دلیل سوءمدیریت وزارت جهاد کشاورزی و ضعف در هماهنگی تیم اقتصادی دولت، ارز مورد نیاز برای واردات نهاده‌های اساسی مثل جو، ذرت، سویا و دانه‌های روغنی به‌موقع تأمین نشده است.

عرضه نهاده از چرخه عرضه رسمی خارج شده است
این فعال عرصه طیور در خراسان جنوبی یادآور شد: ذرتی که باید در سامانه بازارگاه با نرخ 11 تا 12 هزار تومان عرضه می‌شد، اکنون از چرخه رسمی خارج شده و مرغداران ناچارند آن را در بازار آزاد با قیمت 28 تا 30 هزار تومان خریداری کنند.
شفیعی با تأکید بر اینکه سویای20 هزار تومانی به 42 هزار تومان رسیده و جوجه یک‌روزه 24 هزار تومانی تا 45 هزار تومان معامله می‌شود، یادآور شد: در حالی که دولت قیمت مرغ زنده را 87 هزار تومان تعیین کرده، هزینه تمام‌شده برای مرغدار بیش از 110 تا 120 هزار تومان است.
وی اظهار کرد: در چنین شرایطی بسیاری از مرغداران ناچار شده‌اند مرغ‌های زیر دو کیلوگرم را زودتر از موعد به کشتارگاه بفرستند.

افزایش تولید گوشت مرغ در شرایط
کاهش تخصیص ارز برای واردات نهاده
با این وجود محسن اسفدیاری، رییس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی چندی پیش با اشاره به وضعیت تخصیص ارز برای واردات نهاده‌های دامی گفته بود: در سال ۱۴۰۲ حدود ۱۶ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای واردات نهاده‌ها تخصیص یافت، در حالی‌که در سال ۱۴۰۳ تاکنون حدود ۱۲ میلیارد دلار ارز تخصیص داده شده و از این میزان نیز حدود ۸ میلیارد دلار به واردات نهاده‌ها اختصاص یافته است.
وی ادامه داد: این کاهش در حالی رخ داده که تولید واحدهای مرغداری و دامداری کشور نسبت به مدت مشابه پارسال افزایش یافته است، با این حال با درایت استاندار و پیگیری‌های مداوم ایشان، تأمین نهاده‌های دامی در خراسان جنوبی با وجود محدودیت‌های کشوری در مسیر بهبود قرار دارد. اسفندیاری افزود: در مردادماه امسال با پیگیری استاندار، پنج هزار تُن جو مدت‌دار از وزارت جهاد کشاورزی و شرکت پشتیبانی امور دام به استان اختصاص یافت که به ‌سرعت بین دامداران توزیع شد، تاکنون نیز در مجموع حدود هفت هزار تُن نهاده دیگر تأمین و وارد استان شده است.
وی تصریح کرد: از محل این نهاده‌ها حدود ۱۸ هزار تُن کنسانتره برای دام سبک در استان تولید شده که نقش مهمی در تأمین علوفه مورد نیاز دامداران داشته است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی عنوان کرد: اخیراً دو هزار و ۱۰۰ تُن نهاده جدید دیگر برای استفاده در ماه‌های سرد سال تأمین شده تا دامداران در فصل زمستان با کمبود مواجه نشوند.

ذخایر نهاده های دامی در وضعیت مطلوب است
وی با بیان اینکه ذخایر نهاده‌های دامی در استان به وضعیت مطلوبی رسیده است، گفت: اکنون حدود ۹ هزار تُن جو در انبارهای استان ذخیره شده و دو هزار تُن دیگر نیز در مسیر حمل قرار دارد، همچنین دو هزار و ۳۰۰ تُن ذرت در انبارها موجود است و طبق پیگیری‌های انجام‌شده، محموله سویا نیز در بندر در حال تخلیه است و به‌ زودی وارد استان خواهد شد. اسفندیاری عنوان کرد: اکنون حدود ۸۵ درصد نهاده‌های کشور توسط بخش خصوصی و ۱۵ درصد از طریق دولت تأمین می‌شود که این موضوع گاهی سبب ایجاد وقفه در روند توزیع شده است.
وی یادآور شد: با این حال با تزریق ۵۰۰ میلیون یورو ارز از سوی بانک مرکزی و پیگیری‌های وزارت جهاد کشاورزی، انتظار می‌رود تأمین و توزیع نهاده‌ها در روزهای آینده روان‌تر شود.
بی شک در حوزه تولید، قیمت گذاری و عرضه گوشت مرغ باید تدبیری اندیشیده شود که هم تولید برای مرغدار صرفه اقتصادی داشته باشد و هم اینکه با افزایش قیمت فشار مضاعفی بر سفره های مردم وارد نشود که این امر با کمک به افزای نقدینگی مرغداری ها از طریق اعطای تسهیلات، افزایش توزیع نهاده از طریق سامانه بازارگاه و.. محقق می شود.