از بیرجند روانه درمیان، دیار قلعههای تاریخی میشویم؛ سرزمینی کهن با جاذبههایی کمنظیر در فورگ، گزند، خوان، دوشنگان، سرخنگ و دیگر مناطق، که در این گزارش به معرفی و بررسی قابلیتهای گردشگری یکی از این جاذبهها، یعنی روستای خوان، خواهیم پرداخت.
خوان، از روستاهای هدف گردشگری در شرق استان و ایران، قطب گردشگری قهستان است. این روستای ییلاقی با آب و هوایی خنک و دلپذیر به «بهشت گمشده کویر» و حتی «نگین کوهستان» شهرت دارد. فضای رویایی این روستا و اقامت روزانه و شبانه در آن، چهارفصل، تا سالها در خاطرهها ماندگار میشود.
ورود به خوان با سپیدارهای سربهفلککشیده و تصویری از جادههای شمال همراه است. رودخانهای در میان درختان میوه جاری است و اسبی که سالهاست مهمان مردم روستا بوده، با گردشگران الفتی دیرینه دارد. مردم این روستا با مهماننوازی و رویی گشاده، پذیرای مسافران هستند. این روستا با قناتهای فراوان و آب شیرین، امکان دسترسی به نوشیدنی گوارا را در جای جای خود فراهم کرده است. وجود آب، موجب رونق باغات و تولید میوههای خوشمزه مانند سیب، زردآلو، توت و انگور شده است. همچنین سیر تند و آبدار، تخمه کدو و سبزیجات معطر از دیگر محصولات محلی است که بهعنوان سوغات میتوان برد. از سیبزمینی ارگانیک، شلغم و چغندر این روستای خوشآب و هوا نیز نباید غافل شد. روستای خوان خوشبختانه روزبهروز شرایط بهتری برای میزبانی گردشگران ایجاد میکند. شاخصترین اقدامات اخیر، سنگفرش ۸۰ درصد معابر و احداث مهمانسرای دهیاری با اعتبارات دهیاری است. در این خصوص، با حسن دلپسند، دهیار روستا گفتوگویی انجام شد. دهیار خوان ، اظهار داشت: «برای رفاه حال مردم و گردشگران، کارهای بسیار خوبی انجام شده است که از جمله آنها سنگفرش ۸۰ درصد معابر و احداث مهمانسرای دهیاری با اعتبارات دهیاری میباشد. البته برای بهسازی و نوسازی معابر نیازمند مساعدت بنیاد مسکن استان و شهرستان هستیم، هرچند در راستای روکش ۲۰۰۰ متر آسفالت (با زیرسازی دهیاری) شاهد مساعدت بنیاد مسکن استان بودهایم.» دلپسند همچنین به ناایمن بودن گردنه و ورودی روستا از منظر روشنایی اشاره کرد و ابراز امیدواری نمود که اداره برق شهرستان درمیان در تأمین روشنایی این مسیر مساعدت لازم را انجام دهد. وی جریان داشتن رودخانه در مسیر تفرج گردشگران را یکی دیگر از مزیتهای طبیعی روستا دانست و گفت: «مصمم هستیم با مساعدت اداره راهداری و حملونقل جادهای درمیان، در موازات جاده ورودی روستا، از مظهر قنات تا استخر، مسیری جدیدتر و کوتاهتر برای این رودخانه ایجاد کنیم تا هم جلوه بصری بهتری داشته باشد و هم هدررفت آب کاهش یابد.» او در ادامه افزود: «مسیر منتهی به روستا و حتی ورودی آن تابلو و علائم کافی راهنمایی و رانندگی ندارد که نیازمند مساعدت اداره کل راهداری و حملونقل جادهای استان است.» دهیار روستای خوان درباره برنامههای آینده دهیاری برای توسعه و پیشرفت این منطقه بیان کرد: «احداث بوستان مسافر در ورودی روستا و همچنین احداث کمپ گردشگری از طرحهای مهم پیش روی ماست که برای کمپ گردشگری، دهیاری زمین و مکان را در اختیار سرمایهگذار قرار میدهد.» وی همچنین خواستار حمایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان برای تکمیل بافت فرسوده روستا شد. دلپسند در ادامه ضمن تمجید از کیفیت بالای زرشک خوان، به خطر بیماری «زنگ زرشک» اشاره کرد و گفت: «این بیماری سبب نگرانی خانوادهها و باغداران خوان شده و حتی ممکن است به فضای زیبای طبیعی و گردشگری روستا آسیب بزند.» وی در پایان ضمن تأکید بر مراقبت از باغها و پرهیز از روشن کردن آتش در حریم آنها، از همه گردشگران برای اقامت و ثبت لحظاتی خوش در روستای خوان میان دعوت کرد و افزود: «به همین منظور، اقامتگاه، سایهسار درختان، منازل مردم و حتی حسینیه روستا با امکانات کامل آشپزخانه پیشبینی شده است.»