در حالی که آمار رسمی اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی از دستگیری ۱۴۵ متخلف و شناسایی ۹۸ پرونده زیستمحیطی از ابتدای سال جاری خبر میدهد، نگاهی تحلیلی به این ارقام، حقیقتی تلختر از یک گزارش تخلف را برملا میکند. شکار ۲۴۵ پرنده و ۳۰ پستاندار وحشی، نشانهای از گسست میان امنیت معیشتی جامعه و حفاظت از اکوسیستم است.
کالبدشکافی تخلفات
بررسی آمارها نشان میدهد که بخش اعظم تخلفات مربوط به شکار پستانداران و پرندگان است. نکته تکاندهنده، کشف ۴۵ قبضه سلاح «مجاز» است که برای شکار به کار رفتهاند. این یعنی مرز میان تفریح قانونی و تخریب محیط زیست، به شدت کمرنگ شده است. همچنین ۱۵ مورد تعلیف غیرمجاز و تخریب مراتع، نشان میدهد که فشار بر منابع طبیعی برای تغذیه دام، به حدی رسیده است که مالکان دام، بقای کوتاهمدت گلههای خود را بر سلامت بلندمدت خاک و گیاه ترجیح میدهند.
گوشت گرانتر، شکار بیشتر
نمیتوان این موج شکار غیرمجاز را صرفاً به طمع یا بیاطلاعی نسبت داد. در سایه تورم افسارگسیخته و گرانی شدید گوشت و پروتئین، برای بسیاری از اقشار جامعه، کوه و دشت به سلفسرویس رایگان تبدیل شده است. وقتی قیمت گوشت قرمز از توان خرید خانوادههای کمدرآمد خارج میشود، شکار حیوانات وحشی از یک جرم محیطزیستی به یک استراتژی بقا تبدیل میگردد. در واقع، هرچه سفرههای مردم خالیتر شود، فشار بر گونههای در حال انقراض افزایش مییابد. این یک چرخه مرگبار است: فقر منجر به تخریب طبیعت میشود و تخریب طبیعت با نابودی چرخه زیستی، در نهایت امنیت غذایی منطقه را بیش از پیش تهدید میکند.
نیاز به راهکارهای کلان
دستگیری ۱۴۵ نفر و تشکیل پرونده قضایی، هرچند برای بازدارندگی لازم است، اما هرگز «راهکار» نیست. تا زمانی که معضلات اجتماعی نظیر گرانی مواد غذایی و نبود جایگزینهای معیشتی برای جوامع محلی حل نشود، یگانهای محیط زیست در جنگی نابرابر با گرسنگی خواهند بود. حفاظت از محیط زیست در خراسان جنوبی، به یک مسئله «اقتصادی-اجتماعی» تبدیل شده است. برای نجات پرندگان و پستانداران این دیار، باید همزمان با برخورد قاطع با شکارچیان حرفهای، به دنبال عدالت توزیعی در منابع غذایی بود. طبیعت خراسان جنوبی نمیتواند قربانی سفرههای خالی شود؛ زیرا روزی که آخرین درخت خشک و آخرین گونه وحشی شکار شود، متوجه خواهیم شد که پول و گوشت نمیتوانند جایگزین اکوسیستمی شوند که سالها به ما زندگی بخشید.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.