آنچه ارزش یک محصول کشاورزی را چند برابر می‌کند، وزن خود محصول نیست، بلکه هنر تبدیل کردن آن است. فرآوری و تکمیل زنجیره ارزش تولیدات بومی، همان حلقه‌ای است که مزرعه را به بازار و خام‌فروشی را به ثروت پایدار پیوند می‌زند. سید محمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی، این مسیر را پیشران رونق تولید و اشتغال دانست و بر ضرورت توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی استان تأکید کرد. به گفته وی، فرآوری محصولات کشاورزی و تکمیل زنجیره ارزش تولیدات بومی، زمینه افزایش ارزش افزوده، گسترش بازارهای فروش و ایجاد اشتغال پایدار را فراهم می‌کند.
بازدیدی که روایت تولید
را جدی می‌گیرد
سیدمحمدرضا هاشمی روز یکشنبه در قالب برنامه یکشنبه‌های صنعتی و تولیدی، همراه با معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری و جمعی از مدیران دستگاه‌های اجرایی، از دو واحد تولیدی در شهرک صنعتی بیرجند بازدید کرد. این بازدید تنها یک آیین اداری نبود؛ فرصتی برای شنیدن بی‌واسطه صدای سرمایه‌گذاران، دیدن خطوط تولید از نزدیک و بررسی درخواست‌هایی بود که اگر پاسخ نگیرند، چرخ تولید را کند می‌کنند. مدیران حاضر در این بازدید، ظرفیت‌های تولیدی هر مجموعه، مسائل سرمایه‌گذاران و خواسته‌های مربوط به توسعه فعالیت آن‌ها را از زبان صاحبان صنعت شنیدند.
ظرفیت خفته در دل
محصولات بومی
خراسان جنوبی با برخورداری از محصولات کشاورزی شاخصی همچون عناب و زرشک، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی دارد. این ظرفیت، درست همان نقطه‌ای است که می‌تواند محصول خام را از سبد سنتی بیرون بیاورد و در قالب فرآورده‌های متنوع به بازارهای داخلی و خارجی معرفی کند. افزایش ماندگاری محصول، جلوگیری از ضایع شدن بخشی از برداشت، رونق بازارهای فروش و تقویت اشتغال در بخش تولید، تنها بخشی از دستاوردهای این مسیر است. هاشمی با اشاره به ظرفیت‌های کشاورزی استان اظهار کرد این ظرفیت‌ها زمینه مناسبی برای ایجاد واحدهای فرآوری، افزایش ارزش افزوده محصولات و توسعه بازارهای فروش فراهم کرده است.
دمنوش کیسه‌ای شکلات و شربت
یک واحد تولیدی فرآورده‌های عناب نخستین مقصد این بازدید بود؛ مجموعه‌ای که با سرمایه‌گذاری ۱۵۰ میلیارد ریال و ظرفیت تولید سالانه ۱۵۵ تن پودر فشرده و دمنوش کیسه‌ای عناب فعالیت می‌کند و زمینه اشتغال مستقیم پنج نفر و اشتغال غیرمستقیم هفت نفر را فراهم کرده است. عناب از محصولات شاخص کشاورزی استان به شمار می‌رود و توسعه فرآوری آن می‌تواند به عرضه محصول در قالب‌های متنوع‌تر و افزایش ارزش اقتصادی تولیدات بومی کمک کند. در جریان این بازدید، سرمایه‌گذار درخواست‌هایی را برای توسعه خطوط تولید و گسترش سبد محصولات این مجموعه مطرح کرد. تولید حبه عناب، توسعه تولید دمنوش کیسه‌ای، تولید شکلات عناب و راه‌اندازی خط تولید شربت عناب به‌عنوان محصولی مناسب فصل تابستان، از جمله برنامه‌های توسعه‌ای مورد درخواست این واحد بود؛ برنامه‌هایی که هر یک می‌تواند سهم عناب را در بازار فرآورده‌های سلامت‌محور افزایش دهد.
فناوری، چاشنی تازه صنعت غذا
یک شرکت فناور، دیگر واحد مورد بازدید استاندار بود که با سرمایه‌گذاری ۲۸۰ میلیارد ریال و ظرفیت تولید سالانه ۱۵۰ تن فعالیت می‌کند. این مجموعه در زمینه تولید میوه و بستنی خشک به روش فریزدرایر، تولید میوه خشک و خشکبار با استفاده از حرارت غیرمستقیم و بسته‌بندی انواع سبزیجات و صیفی‌جات خشک فعالیت دارد و زمینه اشتغال مستقیم پنج نفر و اشتغال غیرمستقیم هشت نفر را فراهم کرده است. تنوع فعالیت‌های این شرکت، بخشی از ظرفیت استان برای استفاده از روش‌های مختلف فرآوری و عرضه محصولات کشاورزی در قالب‌های متنوع را نشان می‌دهد. محصولاتی همچون گوجه‌فرنگی، زرشک، سیب و موز نیز از جمله محصولات قابل فرآوری در این حوزه هستند که توسعه فعالیت‌های مرتبط با آن‌ها می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای سرمایه‌گذاری ایجاد کند. اخذ مجوز از پارک علم و فناوری برای یکی از مجموعه‌های بازدیدشده نیز از موضوعات مطرح‌شده در این بازدیدها بود. استفاده از ظرفیت‌های علمی و فناوری و حرکت واحدهای تولیدی به سمت روش‌های نوین فرآوری، از جمله زمینه‌های مورد توجه برای ارتقای کیفیت محصولات و افزایش رقابت‌پذیری صنایع استان به شمار می‌رود.
بازار، داور نهایی کیفیت
هاشمی با اشاره به فعالیت واحدهای تولیدی در زمینه فرآوری و بسته‌بندی محصولات کشاورزی افزود: این مجموعه‌ها با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی، محصولات متنوعی را در قالب‌های مختلف به بازار عرضه می‌کنند و استقبال مصرف‌کنندگان از تولیدات آن‌ها، نشان‌دهنده ظرفیت مناسب بازار برای توسعه این فعالیت‌هاست. این جمله، پاسخی روشن به یک پرسش قدیمی است؛ اینکه آیا بازار، محصول فرآوری‌شده بومی را می‌پذیرد یا نه. تجربه این واحدها نشان می‌دهد که مصرف‌کننده، وقتی کیفیت و بسته‌بندی درست را ببیند، فرآورده بومی را در سبد خرید خود می‌گذارد. بنابراین گشایش بازارهای فروش، دیگر یک آرزو نیست؛ نتیجه‌ای است که با استانداردسازی و معرفی درست به دست می‌آید.
گره‌گشایی از مسیر سرمایه‌گذار
بازدید میدانی استاندار از دو واحد تولیدی، پیام روشنی برای فعالان بخش صنعت داشت؛ اینکه دغدغه‌های سرمایه‌گذار از مسیر گزارش خوانده نمی‌شود، بلکه باید از نزدیک دیده و شنیده شود. درخواست‌های مطرح‌شده در این بازدید، از توسعه خطوط تولید و گسترش سبد محصولات تا پیگیری مجوزهای مرتبط با پارک علم و فناوری را در بر می‌گرفت. چنین رویکردی می‌تواند فاصله میان دستگاه‌های اجرایی و واحدهای تولیدی را کم کند و موانع کوچک اما پرهزینه اداری را پیش از آنکه به توقف چرخ تولید منجر شوند، از میان بردارد. برنامه یکشنبه‌های صنعتی و تولیدی نیز دقیقاً برای همین منظور طراحی شده است؛ حضور منظم مدیران در میان تولیدکنندگان، نه در اتاق جلسه.
زنجیره‌ای که باید کامل شود
فرآوری محصولات کشاورزی تنها یک فعالیت اقتصادی نیست؛ ستون فقرات اقتصادی بخش کشاورزی است. وقتی محصولی مانند عناب یا زرشک پیش از رسیدن به دست مصرف‌کننده چند مرحله فرآوری را طی می‌کند، ارزش افزوده آن در همین استان باقی می‌ماند، فرصت شغلی برای جوانان ایجاد می‌شود و ریسک ناشی از نوسان قیمت محصول خام کاهش می‌یابد. تکمیل زنجیره ارزش، همچنین قدرت چانه‌زنی تولیدکننده را در برابر واسطه‌ها بالا می‌برد و کشاورز را از فروش فوری و ارزان محصول در اوج برداشت بی‌نیاز می‌کند. هاشمی با تأکید بر توسعه صنایع تبدیلی، این مسیر را راهبردی برای رونق تولید و اشتغال پایدار توصیف کرد؛ رویکردی که اگر پیوسته و بدون وقفه دنبال شود، می‌تواند چهره اقتصاد کشاورزی استان را در میان‌مدت تغییر دهد. آنچه امروز در قالب بازدید و گفت‌وگو آغاز شده، فردا باید در قالب قرارداد، خط تولید و بسته‌بندی روی قفسه‌های فروشگاه‌ها دیده شود.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.